Chống ai, ai chống, bây giờ chống ai?

Văn Quang - Viết từ Sài Gòn ngày 12.05.2015

Chống ai, ai chống, bây giờ chống ai?

Đó là câu hỏi của người dân đối với chính phủ trong vấn đề chống tham nhũng ở VN. Trong cái vòng loanh quanh, luẩn quẩn ấy, người dân lúc này chẳng biết chống ai và chống như thế nào.

Đó cũng lại là câu hỏi của chính những nhà cầm quyền ở VN. Bởi từ bao nhiêu năm nay, chính sách kêu gọi người dân tố cáo tham nhũng, nhưng không người dân nào dám đứng ra tố cáo hết. Chẳng lẽ "anh em mình" lại tố nhau? Chính vì lẽ đó nên nhà nước bèn lấy tiền ra "dụ" nhân dân chống tham nhũng.

Thật ra câu chuyện chống tham nhũng ở VN nói hoài, nói mãi cũng chưa hết, nhưng nó vẫn có những "nét chấm phá" mới vì các quan tham có bao giờ chịu ngừng tay móc túi dân đâu. Và để chứng tỏ nhà nước vẫn có quyết tâm chống tham nhũng, dân không dám tố cáo, Thanh tra chính phủ phải vào cuộc, tuy nhiên kết quả cũng chỉ rất "hạn chế" .

Theo báo cáo trong 3 tháng đầu năm của Thanh tra Chính phủ được công bố ngày 2/4 vừa qua, thanh tra các bộ, ngành trung ương đã thực hiện 66 cuộc thanh tra hành chính và 8.281 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, đã phát hiện vi phạm về kinh tế hơn 3,1 nghìn tỷ đồng, 18 ha đất.

Con số ấy chưa thấm vào đâu với nạn tham nhũng đang xảy ra.

Tăng tiền thưởng 3.000 lần để "dụ dân"

Vì thế các nhà nghiên cứu làm "quân sư quạt mo" cho chính phủ đã nghĩ ra tăng số tiền thưởng gấp hàng ngàn lần để "dụ dân".

Ngày 1/5 vừa qua, Thông tư liên tịch số 01/2015 của Thanh tra Chính phủ và Bộ Nội vụ quy định khen thưởng cá nhân có thành tích xuất sắc trong việc tố cáo hành vi tham nhũng chính thức có hiệu lực.

Trả lời phóng viên báo chí, ông Ngô Mạnh Hùng - Phó Cục trưởng Cục Phòng chống tham nhũng (Thanh tra Chính phủ) cho biết trong quy định trước đây, mức thưởng cao nhất cho người có thành tích xuất sắc nhất tối đa là 34,5 lần lương cơ sở (tương đương với khoảng gần 40 triệu đồng nếu tính theo mức lương cơ sở hiện nay) thì theo quy định mới, mức thưởng tối đa đã được nâng lên đến 3.000 lần mức lương cơ sở.

Như vậy, ngoài các phần thưởng như huân chương, bằng khen của Thủ tướng, của cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương… Người tố cáo tham nhũng còn có thể được thưởng cao nhất tới 3,45 tỉ đồng.

Chuyện trên trời cuộc đời dưới đất

Nghe phát sướng, số tiền ba tỉ đồng đối với 90% người dân Việt là cả một gia tài quá lớn có nằm mơ cũng không dám với tới. Lo đủ ăn đã là quá khó giữa cái thời buổi cái gì cũng tăng, chỉ có đạo đức là mất giá này. Nói chi đến tiền dư. Đấy là chưa nói đến chuyện tiền thưởng bao giờ mới đến tay người được nhận. Muốn nhận được tiền thưởng, không phải anh chỉ tố cáo vài ba vụ lèm nhèm cỡ chục tỉ là được. Ít ra số tiền đó cũng phải là con số hơn thế rất nhiều. Và lại phải đợi đến khi nhà nước thu lại được số tiền tham nhũng đó, anh mới có quyền được hưởng. Vẫn chưa có quy định nào rõ ràng cho việc này.

Hãy nhìn những vụ án oan sai được tòa bồi thường thiệt hại có khi ngồi tù oan cả mười năm, khi được minh oan, chờ được bồi thường dài người ra mà chưa thấy đâu.

Cụ thể như vụ ông Nguyễn Thanh Chấn, người đi tù oan hơn 10 năm đã từ Bắc Giang về Hà Nội làm việc lần thứ hai với Tòa phúc thẩm Tối cao về việc đòi bồi thường. Ông cho hay trong buổi làm việc kéo dài hơn một tiếng đồng hồ, gia đình phải trình cho Tòa phúc thẩm khoảng 100 loại giấy tờ liên quan như hóa đơn chuyển phát nhanh, chứng từ thuê xe… Gần một năm qua, gia đình ông Chấn đã 4 lần nộp bổ sung tài liệu để hoàn tất hồ sơ yêu cầu đòi bồi thường khoảng 9,3 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Thanh Chấn bị tù oan 10 năm, đòi bồi thường phải nộp đủ loại 100 loại giấy tờ.

Vậy thì những ông tố cáo chắc cũng sẽ phải nộp nhiều loại giấy tờ khác nhau, chưa biết là loại gì, có thể lên đến 100 loại giấy như ông Chấn, và có chắc bổ sung đầy đủ không và lại phải đợi nơi nào có tiền bồi thường hay không. 

Lại có thể bị ông thi hành án muốn chấm mút đòi "bôi trơn" mới mệt. Có khi chờ từ tuổi trẻ đến dài râu cũng đi không lại về không.  Thế nên "cái mồi" hơn 3 tỉ đồng chỉ là chuyện trên trời, cuộc đời dưới đất. Người dân ăn nhiều "trái đắng" quá nên bây giờ khôn rồi.

Như chuyện đột ngột tăng giá xăng, vậy mà trước đó, tại phiên giải trình trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng đã khẳng định, khi điều chỉnh hai loại thuế này sẽ không làm tăng giá xăng dầu trong nước.

Các quan chức thì cứ "dạo đờn ỡm ờ", báo chí cũng lơ mơ tăng hay không tăng, nhưng người dân đã thừa biết kiểu này thì trước sau giá xăng sẽ tăng. Quả đúng như vậy, ngày từ 21h ngày 5-5 vừa qua xăng các loại tăng kỷ lục từ 17.000 đồng một lít lên 19.000 đông một lít (tăng 2.000 đồng một lít). Khó lòng "đánh úp dân" trong thời buổi người khôn của khó này được nũa.

Người ta tố tham nhũng không phải vì tiền

Có lẽ ông ông Ngô Mạnh Hùng - Phó Cục trưởng Cục Phòng chống tham nhũng đã hiểu rõ người dân nghĩ gì nên ông nói tiếp:  "Nguyên nhân họ thường đưa ra để lý giải là người tố cáo không được bảo vệ, không được khen thưởng xứng đáng, hoặc tố cáo cũng chẳng giải quyết được gì mà chỉ thiệt thân người tố cáo…". Như trong bài trước tôi đã nêu 4 lý do người dân không tố cáo vì: 1- tố cáo không mang lại lợi ích gì. 2- Sợ bị trả thù. 3- Thủ tục tố cáo rườm rà. 4- Không biết tố cáo bằng cách nào.

Đây là một ý kiến rất chính xác bởi người tố cáo tham nhũng không bao giờ chỉ vì tiền và thậm chí trong nhiều trường hợp, họ không cần tiền mà chỉ cần sự công bằng xã hội. Họ không thể chấp nhận một số người có quyền có chức sống xa hoa, nhởn nhơ trên mồ hôi của người khác. Đã từng có rất nhiều vụ tố cáo tham nhũng trước đây không nhận được tiền dù chỉ rất ít ỏi. Thí dụ phần thưởng 320 ngàn đồng và tấm giấy khen trao "chiếu lệ" trong vụ việc nhân bản xét nghiệm ở Hoài Đức.

Ngày 17/4 vừa qua, trong cuộc họp thường kỳ của Bộ Tư pháp, trả lời báo chí, ông Hoàng Sỹ Thành - Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án dân sự cho biết "đến thời điểm này vụ Vinashin đến nay đã thi hành án được khoảng mấy chục tỷ đồng".

Vinashin đã trút lên vai đồng bào VN món nợ khổng lồ, không dưới 100.000 tỉ đồng. Nếu một tỉnh có thu nhập 1.000 tỉ đồng/năm thì phải làm quần quật mà không được chi, sau một thế kỷ mới trả nổi nợ của Vinashin". Nhưng riêng ông Phạm Thanh Bình nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị phải bồi thường hàng chục tỉ đồng nhưng đến nay vẫn chưa thi hành án được đồng nào cả". Thế thì tiền thưởng cho người tố cáo đợi đến "tết Congo" mới có.

Điều người tố cáo tham nhũng cần hơn tiền là những kẻ tham ô, tham nhũng, ăn cắp tiền mồ hôi nước mắt của nhân dân phải bị trừng trị thích đáng, tài sản tham nhũng phải được thu hồi triệt để.

"Đầu voi đuôi chuột"

Khi nào mà những vụ án tham nhũng còn "đầu voi, đuôi chuột", những kẻ bị phát hiện tham nhũng chưa được xử lý nghiêm, các bản án tham nhũng hầu hết là án treo, người tố cáo chưa được bảo vệ thì dù mức tiền thưởng có bao nhiêu cũng không còn giá trị.

Ông Lê Đức Hoàn, Phó Công an TP Tuy Hòa chỉ bị án treo, trong khi cấp dưới thấp nhất bị tù nặng nhất.

Điển hình là vụ án "nổi tiếng" gần đây. Vụ 5 công an Phú Yên đánh chết người dân vô tội. Hai lần tòa xử từ sơ thẩm đến phúc thẩm đều mang tai tiếng khiến cả nước chán chường cho cái gọi là "công lý" ở VN. Trong khi anh lính CA có cấp bậc thấp nhất là Nguyễn Thân Thảo Thành bị tù nặng nhất 7-8 năm tù thì "sếp lớn" là ông Lê Đức Hoàn là Trưởng ban chuyên án điều tra lại được bình an vô sự. Mãi đến phiên tòa thứ hai, tòa sợ tai tiếng nên gượng gạo kết án ông "sếp lớn" này bị từ 2 năm đến 2 năm 6 tháng tù nhưng được hưởng án treo!

Tội nghiệp chú lính Nguyễn Thân Thảo Thành, cấp thấp nhất bị tù nặng nhất.

Luật sư Võ An Đôn đã nói thẳng: "Hội đồng xét xử đã liều lĩnh, đạp lên dư luận, pháp luật để ra bản án trái pháp luật". Có dư luận cho rằng tòa án Tuy Hòa thách thức công luận và lương tri loài người. Xót xa ở chỗ kẻ nhân danh bảo vệ pháp luật lại chà đạp lên pháp luật, đạo lý, chà đạp lên phẩm giá của người khác. Gọi những kẻ ấy là côn đồ được hợp pháp hóa chắc cũng chẳng quá đáng.

Biệt thự của ông Trần Văn Truyền (nguyên Phó Tổng Thanh Tra chính phủ) ở Bến Tre, to như cung điện nhưng vẫn tham nhũng chiếm thêm nhà ở nhiều nơi khác.

Đến Phó Tổng Thanh Tra nhà nước Trần Văn Truyền luôn miệng hô hào "toàn dân diệt trừ tham nhũng" nhà cửa lúc nhúc to đùng như cung điện cũng tham ô tài sản thì còn gì để nói. Cho nên người dân hỏi nhau và nhà nước cũng hỏi nhau: "Chống ai, ai chống, bây giớ chống ai?

Mời bạn đọc vài hàng tâm tư của người dân trong hàng trăm lời phát biểu trên các phương tiện thông tin tại VN.

Hết thuốc chữa

- Bạn nguyenhanh (e-mail: hanhhaiduong@yahoo.com) viết:
"Người tham nhũng là người có chức có quyền, mạnh vì gạo bạo vì tiền. Người tố cáo tham nhũng là người dân thấp cổ bé họng thì chỉ có lấy trứng chọi đá mà thôi khi cơ chế bảo vệ người tố cáo không có, luật pháp thiên lệch, khi kẻ tham nhũng thường bị xử theo kiểu chiếu lệ thì tham nhũng ngày càng phát triển thành cả một tập đoàn tham nhũng. Hết thuốc chữa rồi".

- Bạn Lê Ngọc Anh (e-mail: lengocanh42@yahoo.com.vn) 
"… Khi nào mà những vụ án tham nhũng còn "đầu voi, đuôi chuột", những kẻ bị phát hiện tham nhũng chưa được xử lý nghiêm, các bản án tham nhũng chủ yếu là án treo, người tố cáo chưa được bảo vệ thì dù mức tiền thưởng có bao nhiêu cũng không nhiều giá trị. Các bác hết sức thông cảm....: Chống làm sao được...? vì... Chống ai, ai chống, bây giờ chống ai...?"

- Bạn Bùi Cao Hậu (e-mail: buicaohau@yahoo.com) nêu nhận định:
"Tham nhũng ở Việt nam cũng giống như một loại dây leo kinh khủng nào đó, thế nên muốn chặt phá nó không hề dễ dàng và có lẽ là không thể phá bởi nó ăn quá sâu và quá xa tới tận các ngõ ngách nơi nào cũng có, người dân ai cũng biết và ai cũng thấy, nhưng chẳng làm gì được, mọi người chỉ biết sống chung với nó và riết thành như quen (Kẻ tham nhũng lớn mỗi khi bị phanh phui thì hay bị KHÙNG rồi thả về, kết thúc vụ án???). Cho nên chống tham nhũng e là bất khả thi và không còn lòng tin nữa, chỉ mong có phép mầu thôi???".

Tác giả bài này xin phép không phải bình luận gì thêm./-

Văn Quang

Bị ăn quỵt đau vẫn phải ngậm miệng

Văn Quang - Viết từ Sài Gòn ngày 05.05.2015

Bị ăn quỵt đau vẫn phải ngậm miệng

Ngày 30-4 qua rồi, "những người ở lại" như tôi và có lẽ cả những người "Sài Gòn muôn năm cũ" cũng trút được một gánh nặng. Bây giờ xin trở về với những chuyện đời thường.

Nguyên nhân nào khiến người dân không tố cáo tham nhũng

Ngày 14-4-2015 vừa qua, Trung tâm Nghiên cứu phát triển và Hỗ trợ cộng đồng (CECODES), Trung tâm Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học MTTQ Việt Nam cùng Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) công bố kết quả cuộc khảo sát chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam năm 2014 (PAPI 2014).

Theo công bố, tình hình tham nhũng vặt có chiều gia tăng. Kết quả nghiên cứu, đánh giá của người dân về tình trạng tham nhũng trong khu vực công cho thấy hiệu quả kiểm soát tham nhũng của các cấp chính quyền là "ít có chuyển biến tích cực". Thậm chí, trong một số lĩnh vực, mức độ vòi vĩnh, nhũng nhiễu của cán bộ, công chức nhà nước là "có xu hướng gia tăng".

Thật ra tham nhũng vặt sờ ở đâu cũng thấy, từ phường xã đến huyện tỉnh đều như nhau, bất kể ở lãnh vực nào. Xin cái giấy phép con cũng phải xì tiền ra mới xong. Giấy phép kinh doanh còn khó khăn hơn nữa. Xin cái sổ đỏ, bán cái nhà, mua miếng đất cũng đều có cái giá phải trả. Nếu không thì cứ chờ vêu mặt vẫn chưa chịu ký. Điều đó như đã thành "tiền lệ", người dân VN ai cũng biết, chẳng cần phải nghiên cứu làm chi cho mệt.

Lý giải về nguyên nhân tham nhũng vặt không suy giảm mà còn có dấu hiệu tăng, TS Đặng Hoàng Giang cho rằng phần lớn những người nhận tham nhũng không hề chịu một hậu quả nào, thậm chí họ còn coi số ít đồng nghiệp khước từ tham nhũng như những người gàn hay đạo đức giả. Mặt khác, người dân sử dụng dịch vụ công thường không đủ dũng cảm để là những người đầu tiên "bước ra ngoài cuộc chơi". Người dân có tâm lý cam chịu vì họ nghĩ rằng cái vòng tròn khép kín này quá mạnh, họ lẻ loi và không thể nào phá được nó. Họ không tin là sẽ được bảo vệ nếu phá nó.

Có 4 nguyên nhân người dân chịu đựng tham nhũng mà không tố cáo:

- Hơn 56% cho rằng tố cáo không mang lại lợi ích gì.

- 7,7% sợ bị trả thù.

- 9% cho rằng thủ tục tố cáo rườm rà.

- 7,3% không biết tố cáo bằng cách nào.

Tham nhũng có hệ thống nên vẫn sống dai sống khỏe

Người ta nói tham nhũng nước nào cũng có, nhưng ở các nước hầu hết chỉ có những cá nhân riêng lẻ có quyền hành mới tham nhũng và được điều tra đến nơi đến chốn dù có là Tổng Thống hay Thủ Tướng cũng thế thôi, nhưng ở VN tham nhũng có hệ thống và thường được tổ chức rất bài bản khép kín. Nói cho rõ là anh tham nhũng vặt ăn được 100 đồng, phải chi "lên trên" 50 đồng (ít nhiều tùy theo chỗ nào béo bở, chỗ nào ít hơn). Đôi khi nộp lên trên rồi lại phải chia cho những ngành ngang cấp.

Và, cái sự ăn vặt đó công khai, ai cũng biết, tai tiếng rần rần nhưng nó vẫn tồn tại, sống lâu sống khỏe. Bởi họ bảo vệ nhau triệt để, các quan trên đều biết cũng cứ ngậm miệng làm thinh. Ngay cả những việc làm nhục quốc thể vẫn ngang nhiên hoành hành. Một thí dụ như khi qua cửa khẩu vào đến VN. Ngay từ trên máy bay, những bà con từ nước ngoài vế thăm nhà đã nhắc nhau "nhớ bỏ vài chục đô vào hộ chiếu cho  chúng nó nhá". Nếu không có vài chục đô, chắc chắn sẽ bị "hành" đủ thứ, đồ đạc bị lục tung, đôi khi còn bị móc va ly "chôm" vài thứ đáng tiền.

"Xứ gì mà ăn cắp, ai còn dám về"

Tài khoản facebook Gigi Ngo vừa mới đăng tải dòng status của Gigi Ngo hết sức phẫn uất về sự việc đã xảy ra tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Gigi Ngo đăng tải dòng status hết sức phẫn uất về sự việc đã xảy ra tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Cô cho hay đã bị rọc vali lấy thuốc bổ, vitamin và hai chai nước hoa.. Tiếp theo, cô nàng còn bày tỏ bức xúc rằng trước đã bị trả giá 200 000 đ tiền cafe khi qua cửa hải quan. Cô viết: "(…) sân bay Tân Sơn Nhất, hành lý người ta đóng mấy lớp mà cũng cố rọc thùng rọc vali lấy thuốc bổ, vitamin và lấy 2 chai nước hoa xong còn để lại cái bịch ni lông, may phước mà cái đồng hồ của Natalia Tran vẫn còn, chưa lụt tiếp mấy đồng hồ của mình còn không huhuhu. Đã vậy qua hải quan còn kêu lại xin 20$, mình nói không có đủ tiền cho 100k được không? Hải quan trả giá: thôi cho 200k đi uống cafe. Tức trào máu, phải chi cho tiền không bị mất đồ đằng này nó giữ hành lý mình 1,5 tiếng mới cho ra. Chuyến bay này ai cũng bị rọc lấy đồ thấy mấy cô chú Việt Kiều đứng chửi : "Xứ gì mà ăn cắp, ai còn dám về. Nghe nhục gì đâu!"

Ngay sau khi dòng status được đăng tải đã có hàng trăm lượt like và hàng chục lượt chia sẻ thông tin về sự việc đau lòng này. Bên cạnh những dòng comment chia buồn, thông cảm với nạn nhân, thì rất nhiều ý kiến khác cũng đồng tình rằng đã từng bị hại như nhân vật chính tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Cái cảnh chướng tai gai mắt này đã xảy ra từ bao nhiêu năm nay, tôi cũng đã đề cập đến vài lần, báo chí trong và ngoài nước cũng đã từng lên tiếng rất nhiều. Nhưng mọi chuyện vẫn đâu đóng đấy, chẳng có tí "chuyển biến" nào. Chuyện nhục quốc thể đến như thế mà không ngăn chặn được hay không muốn ngăn chặn thì nói gì đến những chuyện vặt trong nước. Người dân cứ như nằm trong cái rọ, cựa quậy chỉ có thiệt thân. Không chỉ có mấy ông có chức vụ, có quyền lực tham nhũng mà ngay cả đến anh em họ hàng nhà quan cũng tha hồ ỷ quyền cậy thế hà hiếp dân lành. Ngoài ra còn phải kể đến các tay anh chị có "số má" ở các địa phương cũng "quậy" tới bến khi móc nối với các quan chức địa phương. Đám dân lành cũng chẳng dám ho he. Nhìn qua thế thôi cũng đủ thấy người dân lương thiện phải chịu bao nhiêu tầng áp bức.

Các quan ngồi trong phòng lạnh cứ việc vẽ ra dự án trên trời cuộc đời dưới đất, không cần chú ý tới lợi ích của người dân.

Đừng nuông chiều nhà thầu Trung Quốc nữa

Một  thí dụ cụ thể như các quan làm dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông. Dự án này đã gây rất nhiều tai tiếng và tai nạn. Người dân bất bình, nhà nước sốt ruột, nhưng nó vẫn ỳ ra đó, như trêu ngươi, như thách thức.

Nó ỳ ra nhưng có vẻ như càng ỳ càng lợi, vì nếu công trình kéo dài thì lại tính tiền trượt giá, nâng thêm vốn, nhà đầu tư "chết", còn nhà thầu Trung Quốc cứ thong thả nhặt tiền. Tin mới toanh, dự án này chậm tiến độ, "đội" vốn lên 868,06 triệu USD, tăng 315,18 triệu USD so với tổng mức đầu tư ban đầu.

Làm dự án kiểu này thì quá dễ, chậm tiến độ thì tăng vốn, thiếu vốn thì vay, chỉ có chết dân. Bởi vì vay ở đâu thì cuối cùng dân cũng è cổ ra để trả cả vốn lẫn lãi. Riêng dự án này, tổng thầu là Trung Quốc, một phần vốn vay ưu đãi cũng Trung Quốc. Nhà thầu Trung Quốc làm ăn bê bối, nhưng nói ra mắc nghẹn ở cổ, vì vốn vay lại từ phía họ. Cũng như bị đòn đau mà đành ngậm bồ hòn làm ngọt.

Không chỉ chậm tiến độ, đội vốn, gây thiệt hại về kinh tế, dự án này còn là nỗi khiếp sợ về tai nạn. Đã có nhiều tai nạn xảy ra khiến có người chết và nhiều người bị thương, đè bẹp một xe taxi chạy qua.

Đứt cáp cần cẩu tại dự án đường sắt Hà Đông - Cát Linh làm 1 người chết, nhiều người bị thương.

Tổng thầu kém thì quá rõ rồi, nhưng những người chọn nhà thầu kém phải chịu trách nhiệm. Dự án trên cao, nhưng năng lực chuyên môn thì dưới thấp.  Nhận ra tổng thầu dự án đường sắt trên cao kém, không đủ năng lực thì phải thay. Nếu không thể thay tổng thầu vì vướng quá nhiều thủ tục pháp lý, ràng buộc về tài chính thì phải có biện pháp quản lý cũng như quy định về chế tài để nhà thầu thi công đúng tiến độ và bảo đảm chất lượng. 

Không thể nuông chiều nhà thầu Trung Quốc này thêm nữa.

Đến chuyện doanh nghiệp nước ngoài đau mà không dám kêu

Rất nhiều doanh nghiệp nước ngoài mò sang VN làm ăn cũng bị móc họng, nhưng có khi mất tiền mà không làm được việc, bị các quan "ăn quịt" luôn, không chịu trả lại.

Gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp ngày càng lớn (theo báo Người Lao Động).

Theo VNNet, cả hội trường cười rầm rầm khi ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban pháp chế Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), bình luận, tỷ lệ "ăn quỵt" năm qua đã giảm bớt. Bởi, doanh nghiệp chi tiền bôi trơn nhưng không phải lúc nào cũng được việc. Nếu không trả hoa hồng, 89% doanh nghiệp FDI cho biết là sẽ có chuyện bất lợi xảy ra. Ông Tuấn dùng chữ "ăn quỵt" rất bình dân và rất đúng, nghe vừa tức cười vừa xấu hổ cho dân Việt.

Ông Tuấn giải thích rõ ràng: năm 2010, chỉ có hơn 47% doanh nghiệp FDI cho biết công việc đã được giải quyết đúng sau khi họ trả các khoản chi phí không chính thức, nhưng năm 2014, tỷ lệ này là hơn 58%. Điều đó cũng có nghĩa rằng, một số lớn các doanh nghiệp FDI trước đây đã bị "mất trắng" với công chức Việt Nam (53%) một khoản tiền lớn mà không được việc gì, và giờ thì con số này giảm xuống (42%).

Tức là việc "ăn quỵt" giảm được 9%. Vẫn cón đó 42% doanh nghiệp bị ăn quỵt, bằng gần một nửa doanh nghiệp dính vào cái bẫy hổ này mà không dám kêu.

Bản đồ một số chỉ tiêu chi phí không chính thức.

Nỗi thống khổ của doanh nghiệp FDI càng đậm nét hơn, khi nghiên cứu này chỉ ra rằng: 17,2% doanh nghiệp đã phải bôi trơn khi xin giấy phép đầu tư, 31,4% phải chi tiền hoa hồng khi đấu thấu, 66,2% đều phải đưa phong bì lúc thông quan và 22,3% doanh nghiệp FDI đã không muốn đưa ra toà án khi có tranh chấp, bởi chạy án là phổ biến. Nếu không trả hoa hồng, 89% doanh nghiệp FDI cho biết là sẽ có chuyện bất lợi xảy ra.

Ông Lưu Bích Hồ, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển, Bộ KH-ĐT, nói: "Doanh nghiệp lâu nay làm ăn dựa vào quan hệ với Nhà nước. Căn bệnh thâm căn, cố đế này đã ăn vào máu người Việt cả nửa thế kỷ nay, tức 50 năm, còn chúng ta mới chỉ nhận thức được vấn đề 20 năm thôi. Cho nên, phải đổi mới tư duy".

Kêu gào "đổi mới tư duy" mãi mà chẳng thấy "tư duy" nào giúp cho đời sống của người dân Việt khá hơn. Cứ thấy thụt lùi dần. Nay tăng giá điện, mai tăng giá nước, mốt tăng giá xăng, tháng sau thu thêm "phí" nữa là "giờ đây đã đói càng thêm đói".

Bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa Xuân, có câu chuyện kể rằng, một hãng sữa lớn của Việt Nam tổ chức một buổi hội và có mời một anh phóng viên nước ngoài tham dự. Kết thúc buổi hội, hãng này tặng cho các đại biểu một túi quà nhỏ có vài hộp sữa. Nghĩ không giá trị nhiều, anh phóng viên nọ mang về trụ sở, mở túi ra và tá hoả phát hiện một phong bì có 200.000 đồng. Rất sợ hãi, anh này vội vã quay trở lại nơi tổ chức thì đã chẳng còn ai. Sau đó, anh phải tìm đến tận trụ sở công ty sữa đó để trả bằng được cái phong bì ấy.

Với người Mỹ, việc nhận quà bằng tiền mặt là tối kỵ và nếu có quà, tổng giá trị quá 20 USD sẽ phải trả lại. Còn ở VN thì khác, nếu anh nào cho vào phong bì ít quá sẽ bị chửi, cho nhiều thì tay bắt mặt mừng cứ như bạn bè thân thiết từ khuya rồi vậy. VN thắng Mỹ là ở chỗ đó!

Văn Quang

Nhật Ký Biển Đông: Thế Giới Đang Vào Mê Trận

Nhật Ký Biển Đông: Thế Giới Đang Vào Mê Trận

Nhật Ký Biển Đông hai tuần cuối Tháng Tư ghi nhận những chuyển biến quan trọng như sau:

1.Tình hình Biển Đông diễn biến vô cùng phức tạp

Hãng AP ngày 15/4/2015 loan tin, " Tư lệnh các lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương cho biết việc biến cải lớn lao những bãi đá ngầm của Trung Quốc ở Biển Đông có thể được sử dụng để tăng ảnh hưởng lên các vùng đang tranh chấp và triển khai các khí cụ như ra-đa tầm xa và hệ thống hỏa tiễn tân tiến." (The commander of U.S. forces in the Pacific said Wednesday that major land reclamation by China at outposts in the South China Sea could allow it to exert more influence over the contested area and deploy military assets such as long-range radar and advanced missile systems.)

-VOA tiếng Việt ngày 18/4/2015: "Chính quyền Hà Nội tiếp tục gia tăng chi tiêu quân sự với mức tăng 9,6% trong năm 2014, lên 4,3 tỷ đôla, trong bối cảnh căng thẳng ở biển Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.  Đây là công bố của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế có trụ sở tại Stockholm, Thụy Điển. Việt Nam chưa lên tiếng bình luận về các thông tin cũng như con số mà Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế đưa ra."

-VOA tiếng Việt ngày 20/4/2015: "Tổng Thống Philippines Benigno Aquino loan báo chính Hà Nội là phía đã đưa ra đề xuất hình thành một đối tác chiến lược mới với Philippines, mà hai nước đang thương thuyết để chống lại 'các hoạt động cải tạo đất và xây đảo nhân tạo quy mô của Trung Quốc trong Biển Đông'. Nhà lãnh đạo Philippines đưa ra bình luận vừa kể trong một cuộc phỏng vấn dành cho báo South China Morning Post, khi nói đến hợp tác chiến lược với Việt Nam, một nước mà theo tờ báo này, "trong suốt chiều dài lịch sử đã có quan hệ thù nghịch với Trung Quốc".

Nếu Mỹ- Nhật tiến hành tuần tiễu chung thì đây là một bước ngoặt của cục diện tại Biển Đông. Một - Hoa Lục phải lùi bước, hai là tăng cường lực lượng hải quân lẫn không quân. Như thế một cuộc đụng độ về quân sự chắc chắn sẽ xảy ra. Không biết Mỹ-Nhật chỉ hù dọa hay dám làm thật?

Tổng Thống Aquino nói rằng những chi tiết của một hiệp định hợp tác chiến lược vẫn đang trong vòng hình thành, và cho tới thời điểm này, ngày ký kết vẫn chưa được ấn định. Đề cập tới tin này hôm nay, trang mạng của GMA nói rằng Philippines và Việt Nam đang hoàn tất những chi tiết cuối cùng của một hiệp định đối tác chiến lược. Nguồn tin này dẫn lời Bộ trưởng Truyền Thông Philippines Herminio Coloma cho hay hai nước đang làm việc để xác định những chi tiết của quan hệ đối tác chiến lược đã được đề nghị. "

Như tôi đã đề cập trong bài viết trước đây, một hợp tác quân sự độc lập trên biển giữa Việt Nam và Phi Luật Tân không có sự tham gia của Mỹ hoặc Nhật để đối phó với Trung Quốc thuận tình, thuận lý hơn, chắc chắn sẽ được quốc tế hỗ trợ mà Trung Quốc cũng không làm gì được. Trung Quốc chỉ còn cách - một là dùng sức ép kinh tế để phá vỡ liên minh - hai là phải trực tiếp thương thảo với Phi Luật Tân và Việt Nam. Nếu Trung Quốc cứ tiếp tục lấn tới, giải pháp cuối cùng mà Việt Nam và Phi Luật Tân có thể đối phó là đưa vấn đề này ra Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc.

-VnPlus ngày 21/4/2015: "Đài Tiếng nói Hoa Kỳ và Tờ The Japan Times ngày 20/4 đưa tin Chính phủ Mỹ và Nhật Bản đang nghiên cứu khả năng thực hiện các cuộc tuần tiễu chung ở Biển Đông, giữa lúc Trung Quốc đang ngày càng tăng cường hoạt động trong vùng biển này. Báo trên dẫn các nguồn tin về vấn đề Biển Đông cho biết mục tiêu của sáng kiến này là nhằm đảm bảo sự ổn định của các tuyến hàng hải thiết yếu cho thương mại quốc tế và để buộc Trung Quốc phải kiềm chế trong các hành động có tính khiêu khích trong khu vực. "

Nếu Mỹ- Nhật tiến hành tuần tiễu chung thì đây là một bước ngoặt của cục diện tại Biển Đông. Một - Hoa Lục phải lùi bước, hai là tăng cường lực lượng hải quân lẫn không quân. Như thế một cuộc đụng độ về quân sự chắc chắn sẽ xảy ra. Không biết Mỹ-Nhật chỉ hù dọa hay dám làm thật?

-AFP ngày 21/4/2015: "Các thủy thủ Mỹ và Trung Quốc đụng độ với nhau trên đất Trung Quốc nhưng là cuộc tranh đua về thể thao để xây dựng lòng tin cho dù căng thẳng gia tăng do Trung Quốc tuyên bố chủ quyền tại Biển Đông. Nước chủ nhà (Trung Quốc) thắng trận đá bóng, còn khách (Hoa Kỳ) thắng trận đấu bóng chuyền. Sau đó hai bên ăn tiệc trên Chiến Hạm Blue Ridge là soái hạm của Hạm Đội 7 nhân chuyến viếng thăm căn cứ của Hạm Đội Đông Hải của Trung Quốc.

Thật tức cười! Hai bên hầm hè muốn giết nhau nhưng lại "giở trò" chơi thể thao và ăn tiệc. Không biết rồi hai bên còn giở "chiêu thức" gì nữa đây?

-Nghiên Cứu Biển Đông ngày 21/4/2015: Trang tin điện tử này dịch một bài viết của tờ Wall Street Journal có tựa đề, "Chiến lược du kích dưới biển của Việt Nam" trong đó có đoạn như sau: "Lý do Mỹ tham chiến tại Việt Nam trong thế kỷ trước là 'học thuyết Domino' - theo đó Mỹ lo sợ rằng khi Việt Nam rơi vào tay Cộng sản, thì các nước láng giềng của Việt Nam cũng sẽ theo chân. Giờ đây, một lôgích tương tự cũng đang là động lực để các cường quốc tìm cách hỗ trợ gia tăng sức mạnh phòng ngự của Việt Nam. Tư duy hiện nay là nếu Việt Nam hoàn toàn nằm trong quỹ đạo của Trung Quốc, thì việc chống lại Bắc Kinh tại Biển Đông sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều."

-VOV ngày 27/4/2015: " Nhân chuyến viếng thăm của thủ tướng Nhật Abe, Hoa Kỳ và Nhật Bản đã đạt thỏa thuận mới về hợp tác quốc phòng Mỹ-Nhật được đưa ra chỉ một ngày trước cuộc hội đàm thượng đỉnh giữa Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Mỹ Barack Obama tại Nhà Trắng. Theo Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, đây là một "bước chuyển lịch sử" trong quan hệ giữa hai nước. Trong chiến lược an ninh quốc gia 2015, Mỹ tiếp tục cam kết bảo vệ Nhật Bản bằng mọi khả năng quân sự, bao gồm cả vũ khí hạt nhân và vũ khí thông thường.  Hai bên một lần nữa khẳng định quần đảo Senkaku/Điếu Ngư (mà Trung Quốc đang đòi hỏi chủ quyền) là thuộc quyền quản lý hành chính của Nhật Bản."

-BBC tiếng Việt ngày 30/4/2015: "Việt Nam đang trang bị cho đội tàu ngầm loại tên lửa có khả năng bắn tới các thành phố ven biển của Trung Quốc, hãng thông tấn Reuters cho biết. Giáo sư Carl Thayer, từ Học viện Quốc phòng Úc, được Reuters dẫn lời, nói, động thái mới nhất là một "sự chuyển hướng lớn", khiến bản thân ông cũng phải "ngạc nhiên".

2. Hội Nghị Thượng Đỉnh Á-Phi Jakarta

Theo VnPlus ngày 23/4/2015, Hội Nghị Thượng Đỉnh Á-Phi đã khai mạc tại Jakarta (Nam Dương) ngày 22/4/2015 với sự tham dự của 100 nguyên thủ quốc gia Á Châu và Phi Châu cùng các tổ chức quốc tế.

Hội Nghị Thượng Đỉnh Á-Phi 2015 mà tiền thân của nó là Hội Nghị Phi Liên Kết được tổ chức tại Bandung (Nam Dương) cách đây 60 năm (1955) dưới thời Tổng Thống Sukarno. Phong Trào Phi Liên Kết ra đời để khẳng định vị thế trung lập của một số quốc gia Á-Phi trước cuộc đối đầu Chiến Tranh Lạnh giữa Nga và Mỹ do các vị như: Thủ Tướng Nehru- Ấn Độ, Tổng Thống Sukarno (Nam Dương), Tổng Thống Nasser (Ai Cập) và Tổng Thống Tito (Nam Tư) lãnh đạo. Nếu cuộc Chiến Tranh Lạnh Mới bùng phát và tác động toàn cầu, chắc chắn Phong Trào Phi Liên Kết sẽ có tiếng nói lớn trên chính trường quốc tế. Với tình thế hiện tại, Nam Dương có thể ở vị trí lãnh đạo.

Theo VOV, nhân dịp tham dự hội nghị, Ô. Trương Tấn Sang - Chủ Tịch Nước Việt Nam đã có cuộc gặp gỡ bên lề với Tổng Thống Ba Tư Tổng Hassan Rouhani. Tổng Thống Ba Tư khẳng định, "Doanh nghiệp Iran mong muốn đầu tư vào Việt Nam đồng thời, Iran tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam làm ăn tại Iran trong đó có lĩnh vực dầu khí. Và Ô. Trương Tấn Sang cũng đã chính thức mời Tổng Thống Iran thăm viếng Việt Nam."

Điều đáng chú ý là trong dịp này, Ô. Trương Tấn Sang đã không gặp Ô. Tập Cận Bình mà lại có cuộc hội kiến riêng với Thủ Tướng Nhật Bản, tổng thống Nam Dương, thủ tướng Ai Cập, thủ tướng Palestines, thủ tướng Kampuchia, tổng thống Miến Điện và thủ tướng Tân Gia Ba. Điều này cho thấy mối liên hệ Việt Nam-Trung Quốc đang ở vào tình thế "bằng mặt nhưng chẳng bằng lòng".

Ba Tư là nước hầu như bị bao vây và khép kín bởi Mỹ và hầu như ít có những hoạt động ngoại giao vươn ra ngoài. Nếu như tổng thống Ba Tư thăm Việt Nam thì đây là một biến chuyển rất lạ về ngoại giao mà chúng ta cần theo dõi. Theo tôi nghĩ tổng thống Ba Tư có thể công du ba nước Trung Quốc, Việt Nam và Bắc Hàn một lượt trong một thời điểm thuận tiện nào đó, có thể là sau thỏa thuận hạt nhân với Mỹ.

3. Thượng Đỉnh ASEAN

VOA tiếng Việt ngày 24/4/2015: "Vài ngày trước Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN ở Kuala Lumpur, căng thẳng ngoại giao giữa Philippines và Trung Quốc đang tăng thêm với một cuộc khẩu chiến, một vụ xịt vòi rồng, chiếu đèn pha vào máy bay tuần tra Phi Luật Tân và bước kế tiếp trong vụ kiện trọng tài có liên quan đến các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông." Còn theo RFI, Phi Luật Tân đã khẩn thiết báo động, "Phần còn lại của thế giới nên hãi sợ trước các hành động của Trung Quốc." Nhưng không biết một tuyên ngôn tương đối cứng rắn liên quan đến hành động biến cải các bãi đá ngầm thành căn cứ quân sự của Trung Quốc có được đề cập trong bản thông cáo chung không, vì một số quốc gia hoặc trung lập hoặc e ngại mất lòng Hoa Lục." Theo Phi Luật Tân thì Hoa Lục đã kiểm soát Biển Đông "trên thực tế".

-Spunik News ngày 27/4/2015: "Những hành động của Bắc Kinh nhằm xây dựng các đảo nhân tạo từ các bãi đá ngầm và đảo san hô có thể phá hoại hòa bình, ổn định và an ninh trong khu vực", đó là nội dung bản tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo ASEAN. Theo tờ báo Malaysia "The Star", bản tuyên bố này được công bố theo kết quả Hội nghị thượng đỉnh ASEAN kết thúc vào ngày 27 tháng 4 tại Kuala Lumpur, thủ đô Malaysia.

Các đại biểu tham gia Hội nghị thượng đỉnh được giới thiệu hình ảnh mới chụp từ vệ tinh cho thấy sự di chuyển của đội tàu Trung Quốc vận chuyển thiết bị để xây dựng đảo nhân tạo ở vùng biển tranh chấp. Tại đó Bắc Kinh đang xây dựng đường băng có thể được sử dụng cho mục đích quân sự. Việt Nam và Philippines kiên quyết phản đối chính sách của Trung Quốc ở Biển Đông, hai nước này coi hành động của Bắc Kinh trong khu vực là một mối đe dọa cho an ninh quốc gia và lợi ích kinh tế." Còn Reuters tường trình từ Bắc Kinh cho biết Trung Quốc hết sức lo lắng về bản tuyên bố với nội dung như vậy và lên tiếng phản ứng mạnh mẽ, tố ngược lại Việt Nam và Phi Luật Tân. Theo BBC tiếng Việt ngày 29/4/2015, "Người phát ngôn Hồng Lỗi nói Trung Quốc "bày tỏ quan ngại sâu sắc và kiên quyết phản đối cá biệt nước ASEAN như Philippines, Việt Nam tiến hành hoạt động xây dựng trái phép các đảo ở Nam Sa của Trung Quốc". Thế nhưng Tân Gia Ba do đầu tư lớn lao vào Trung Quốc đã có lập trường như sau: "Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Shanmugam đã tuyên bố rằng, điều hoàn toàn sai lầm nếu xem xét các mối quan hệ ASEAN-Trung Quốc thông qua lăng kính của vấn đề Biển Đông."

Chính sách ngoại giao của Tân Gia Ba từ thời Lý Quang Diệu luôn luôn là "đòn sóc hai đầu". Gặp Mỹ thì khen Mỹ rối rít, khuyên cả thế giới phải học tiếng Anh. Nhưng khi gặp Tàu lại ca ngợi Tàu không tiếc lời. Ông Lý Hiển Long ơi! Chính "lăng kính của vấn đề Biển Đông" nó phản ảnh chủ trương "cướp biển trên quy mô quốc gia" (*) của Trung Quốc chứ còn gì nữa. Cả thế giới đều thấy, sao ông không thấy? Cho nên trong các bài viết trước tôi đã từng nói, nếu Trung Quốc khống chế trọn Biển Đông thì kẻ đuổi Mỹ và chạy theoTrung Quốc trước tiên là Tân Gia Ba chứ không ai khác. Xin nhớ cho lãnh đạoTân Gia Ba là gốc Tàu. Dân tộc Trung Hoa nổi tiếng với những nhân vật trung cang, nghĩa khí, trọng nghĩa khinh tài.. nhưng cũng nổi tiếng vì những nhân vật hèn hạ, đáng khinh bỉ. Đó là lý do tại sao Tân Gia Ba là quốc gia hùng mạnh về kinh tế ở Đông Nam Á nhưng không được kính trọng về mặt chính trị. Một quốc gia muốn được thế giới nể trọng không thể là kẻ xu nịnh các đại cường. Dù phải nương tựa vào các đại cường để gìn giữ an ninh cho mình hoặc làm ăn buôn bán, nhưng cũng phải, "Đói cho sạch, rách cho thơm".

4. Ảnh hưởng của Trung Quốc không sao cản nổi

The National Interest ngày 16/4/2015 loan tin, "Một giới chức quân sự cao cấp Mỹ cho biết chẳng bao lâu nữa Trung Quốc sẽ có khả năng bắn hạ tất cả các vệ tinh trong không gian. Tướng Mỹ Raymond xác nhận rằng cuộc thử nghiệm hỏa tiễn bắn hạ vệ tinh vào Tháng Bảy của Trung Quốc đã thành công. Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã lên tiếng kêu gọi Hoa Lục kiềm chế không làm nguy hại tới nền an ninh của không gian mà nhiều quốc gia nương tựa vào đó."

-Reuters (Islamabad) ngày 16/5/2015: "Chủ Tịch Tập Cận Bình đã khởi đầu những dự án về năng lượng và hạ tầng cơ sở trị giá 46 tỉ đô-la để phát triển một hành lang kinh tế xuyên Pakistan nhân chuyến viếng thăm Hồi Quốc (Pakistan) ngày 20/4/2015 trong lúc Trung Quốc củng cố mối liên hệ lâu đời với quốc gia này và tạo cơ hội cho những công ty đang bị ảnh hưởng bởi kinh tế trì trệ tại nước nhà. Cũng trong chuyến công du, hai bên sẽ kết thúc thỏa hiệp Trung Quốc bán 8 tàu ngầm cho Hồi Quốc trị giá từ 4-5 tỉ đô-la. An ninh đã được xiết chặt chưa từng thấy để bảo vệ Ô. Tập Cận Bình trong thời gian thăm viếng Hồi Quốc, chẳng hạn một phi đội gồm 8 chiến đấu cơ Thần Sấm JF-17 đón Chủ tịch Tập Cận Bình khi phi cơ của ông bay vào không phận Hồi Quốc và hộ tống đến tận sân bay Islamabad." VOA tiếng Việt mô tả chuyến viếng thăm như sau: "Trên đường từ phi trường tới thủ đô của Pakistan, ông Tập Cận Bình được chào đón bằng những bức hình khổng lồ của ông dán ở khắp nơi.

Đây lại là một tin nhức đầu cho Ô. Obama, không biết phải làm sao đây? Hay Thái Lan "ghen" vì Mỹ quá chú trọng tới Việt Nam cho nên "theo Tàu" để được "Anh hai" cưng chiều hơn? Rõ ràng chính sách ngoại giao đa phương của Việt Nam và Thái Lan khác hẳn nhau. Thái Lan vừa đi với Mỹ nhưng thân thiết với Trung Quốc. Còn Việt Nam cũng đi với Mỹ nhưng lại thân thiết với Nga. Mỗi quốc gia đều có những toan tính riêng.

Cờ Trung Quốc cũng được treo cạnh cờ Pakistan trên những cột điện. Trong chuyến viếng thăm này, nhà lãnh đạo Trung Quốc đã nhận giải thưởng dân sự cao nhất của Pakistan - giải Nishan-e-Pakistan và đọc diễn văn trước một phiên họp lưỡng viện quốc hội của nước này. Pakistan thường gọi Trung Quốc là "người bạn sống chết có nhau" – không giống như Hoa Kỳ, là nước thường bị tố cáo là có quan hệ với Pakistan dựa trên những vấn đề và những sự trao đổi cá biệt." Trong cuộc họp báo chung, Thủ tướng Pakistan Nawaz Sharif đã tìm cách trấn an nhà lãnh đạo Trung Quốc rằng nước ông xem vấn đề người Tân Cương có thể được hỗ trợ bới phiến quân Pakistan rất quan trọng, "Tôi xin bảo đảm với Ngài Chủ tịch là Pakistan xem an ninh của Trung Quốc như an ninh của chính mình."

Thật lạ lùng, tính từ 2002-2011, Hồi Quốc đã nhận 11.7 tỉ đô-la viện trợ quân sự và 6 tỉ đô-la viện trợ kinh tế của Mỹ mà 80% dân Hồi Quốc vẫn coi Mỹ lả kẻ thù, nay lại mua vũ khí của Trung Quốc thay vì mua của Mỹ. Không biết Ô. Obama tính sao đây? Đúng là "Ãn cơm tui, hại tao". Thế nhưng Hoa Kỳ cũng phải làm ngơ cho qua chuyện vì nếu không có Hồi Quốc thì Hoa Kỳ và NATO không sao có đường tiếp vận cho binh sĩ cũng như rút lui khỏi Afghanistan.

-VOA tiếng Việt ngày 22/4/2015: "Thỏa thuận khung (Khuôn khổ thỏa hiệp) về hạt nhân giữa Iran và các cường quốc thế giới đã mở ra những khả năng (cơ hội) đầu tư mới trong một nền kinh tế đã bị co cụm vì các biện pháp chế tài quốc tế. Tuần trước, một giới chức hàng đầu về nguyên tử của Iran tuyên bố ngoài Nga, Trung Quốc cũng sẽ giúp họ xây dựng thêm các nhà máy điện hạt nhân."

-VnPlus ngày 24/4/2015: "Tại cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha với Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc Hứa Kỳ Lượng (Xu Qiliang) ở thủ đô Bangkok (Thái Lan), hai bên đã nhất trí làm sâu sắc các mối quan hệ quân sự song phương. Trong khuôn khổ cuộc hội đàm, Thủ tướng Prayut đánh giá cao sáng kiến "Một vành đai, một con đường" do Bắc Kinh đề xuất, đồng thời bày tỏ hy vọng hai bên sẽ tăng cường hợp tác thực chất trong khuôn khổ các cuộc tập trận-huấn luyện chung với nỗ lực thúc đẩy các mối quan hệ quân sự song phương. "

Đây lại là một tin nhức đầu cho Ô. Obama, không biết phải làm sao đây? Hay Thái Lan "ghen" vì Mỹ quá chú trọng tới Việt Nam cho nên "theo Tàu" để được "Anh hai" cưng chiều hơn? Rõ ràng chính sách ngoại giao đa phương của Việt Nam và Thái Lan khác hẳn nhau. Thái Lan vừa đi với Mỹ nhưng thân thiết với Trung Quốc. Còn Việt Nam cũng đi với Mỹ nhưng lại thân thiết với Nga. Mỗi quốc gia đều có những toan tính riêng.

-VnPlus ngày 30/4/2015: "Hãng Reuters dẫn thông báo của Bộ Quốc phòng Trung Quốc ngày 30/4 cho biết nước này sẽ tập trận hải quân chung với Nga vào trung tuần tháng Năm trên Địa Trung Hải. Đây là lần đầu tiên hai nước sẽ tiến hành tập trận chung ở vùng biển này."

5. Nội bộ NATO trước thử thách đối đầu với Nga

Reuters ngày 15/4/2015 loan tin, " Hãng thông tấn Nga RIA trích dẫn lời của Bộ Trưởng Quốc Phòng Hy Lạp Panos Kammenos cho hay Hy Lạp đang thương lượng để mua hệ thống phi đạn chống hỏa tiễn S-300 mới và cũng nhờ Nga bảo trì hệ thống S-300 cũ, sau chuyến viếng thăm Moscow của Thủ Tướng Tsipras tuần trước." Đây là hệ thống hỏa tiễn phòng không tối tân nhất thế giới mà Nga vừa hứa chuyển giao cho Ba Tư vào cuối năm nay.

-Reuters ngày 16/4/2015: "Serbia cảnh cáo là họ sẽ bắt giam bộ trưởng ngoại giao của Kosovo- một tỉnh cũ tách ra từ Nam Tư- do hoạt động khủng bố trước đây nếu ông này tới Belgrade để tham dự một hội nghị."

Kosovo tách ra từ Nam Tư do sự trợ giúp của Mỹ dưới thời Tổng Thống Bill Clinton, lấy cớ Nam Tư thanh lọc chủng tộc, Mỹ - NATO tiến hành cuộc không kích dữ dội làm quân đội Nam Tư tan rã năm 1999. Đó là lý do tại sao Serbia thù ghét Mỹ cho tới ngày hôm nay.

-Reuters (Wasaw) ngày 19/4/2015" Ba Lan đã triệu tập đại sứ Hoa Kỳ tại Warsaw về một bài viết của Giám Đốc FBI James Comey trên ờ Washington Post đầu tuần rồi nói rằng Ba Lan phải chịu trách nhiệm về cuộc thảm sát người Do Thái (Holocaust) trong Đệ II Thế Chiến cùng với Đức Quốc Xã. Và Ba Lan đòi hỏi một lời xin lỗi." Theo AFP, đại sứ Hoa Kỳ tại Ba Lan đã ngỏ lời xin lỗi về nhận định của Giám Đốc FBI.

-Business Insider ngày 21/4/2015: "Một giới chức ở Brussels nói với tờ Wall Street Journal, việc Thổ Nhĩ Kỳ tái xác định mình là quốc gia phi liên kết (mặc dù là thành viên của NATO) đã làm cho NATO vô cùng khó chịu. Quyết định của Ankara mua kỹ thuật hỏa tiền phòng không của Trung Quốc khi có sự chống đối của các quốc gia hội viên được coi như Thổ Nhĩ Kỳ tách khỏi các quốc gia còn lại của Liên Minh Bắc Đại Tây Dương."

-Sputnix News ngày 30/4/2015: "Trong nhiều năm tình báo Đức BND đã giúp Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ tiến hành giám sát các chính trị gia cấp cao châu Âu, Süddeutsche Zeitung dẫn nguồn từ điều tra nội bộ BND và văn phòng Thủ tướng Liên bang Đức cho biết. Mục tiêu chính là gián điệp chính trị đối với các nước láng giềng châu Âu và các tổ chức EU, nguồn tin thân cận với cuộc điều tra nói. Việc giám sát được tiến hành đối với đại diện Bộ Ngoại giao Pháp, điện Elysee - nơi ở của Tổng thống Pháp, cũng như Ủy ban châu Âu. Dựa trên số liệu được công bố, các chính khách Đức cũng như các công ty Đức không phải là đối tượng theo dõi."

6. Nga và chiến thuật công-thủ

Trong khi nghiến răng chịu đựng cuộc cấm vận khốc liệt của Mỹ và Liên Hiệp Âu Châu mà Thủ Tướng Medvedev nói rằng chưa bao giờ Nga gặp phải thử thách lớn lao như vậy, Nga tìm cách giao hảo với các quốc gia có lập trường "phi liên kết" ở Âu Châu và tìm cách tiến vào Đông Nam Á.

-Hãng AP ngày 15/4/2015 loan tin "Nga gọi quyết định của Gia Nã Đại gửi 200 binh sĩ huấn luyện tới Ukraine là phản tác dụng và đáng trách (counterproductive and deplorable). Vào ngày Thứ Ba 14/4/2015, Gia Nã Đại công bố sẽ gửi 200 binh sĩ huấn luyện tới Ukraine cùng với 75 binh sĩ Anh vào mùa hè năm nay." Hiện 300 lính nhảy dù Mỹ đã hiện diện tại vùng giao tranh, nói làm nhiệm vụ huấn luyện trong thời gian sáu tháng. Theo Reuters ngày 23/4/2015, một giới chức cao cấp Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cho biết trong một cuộc điện đàm với Ngoại Trưởng Lavrov, Ô. John Kerry đã yêu cầu Nga rút lực lượng ra khỏi miền đông Ukraina và buộc lực lượng ly khai phải tuân thủ thỏa hiệp ngưng bắn ký vào Tháng Hai.

-Fiscal Times ngày 15/4/2015: Lễ duyệt binh kỷ niệm 70 năm chiến thắng Đức Quốc Xã tới đây là dịp để Ô. Putin khoe vũ khí tối tân và sức mạnh quân sự cho dân chúng biết trong cuộc duyệt binh. Theo tờ Fiscal Times, sẽ có 8 loại vũ khí trình làng trong đó có: Xe tăng T-14 với kỹ thuật tân tiến nhất thế giới, RS-24 Yars hệ thống hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa để đối đầu với hệ thống lá chắn hỏa tiễn của Mỹ triển khai ở Âu Châu, thiết vận xa hạng nặng Ural Typhoon U có thể chống các bãi mìn, chống đạn xuyên phá và ứng biến với các đầu nổ. Ngày Chiến Thắng để tưởng niệm khoảng 20-25 triệu người Nga đã ngã xuống để chống lại cuộc xâm lăng của Đức Quốc Xã trong Đệ II Thế Chiến.

-SputnikNews ngày 15/4/2015: "Từ ngày 16-17 tháng Tư, Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Thái Lan, tướng Pravit Vongsuvan đến thăm Nga." Thái Lan tập trận với Mỹ, với Trung Quốc và ngày nay mở rộng liên hệ quốc phòng với Nga tức theo chính sách ngoại giao đa phương để không lệ thuộc vào bất cứ siêu cường nào.

- AFP (Moscow) ngày 16/4/2015: "Trong cuộc hội thảo với vị bộ trưởng quốc phòng Bắc Hàn, Hy Lạp và Hồi Quốc, Tướng Sergei Shoigu- Bộ Trưởng Quốc Phòng Nga đã đả kích, kết án Hoa Kỳ phá hoại nền an ninh của thế giới bằng cách tài trợ cho những cuộc cách mạng và bành trướng NATO để kiềm chế Nga."

-Sputnik News ngày 20/4/2015: "Phát biểu tại phiên họp của diễn đàn Jakarta- Nam Dương với chủ đề "Gieo niềm tin vào thị trường châu Á", Phó Thủ tướng Nga Arkady Dvorkovich nhận định rằng những cơ cấu quốc tế hình thành từ mấy thập niên trước đến nay đã không còn phù hợp với sức mạnh hiện thực của các quốc gia. Những cơ cấu đó vốn được tạo ra để bảo vệ quyền lợi của Hoa Kỳ, vẫn tiếp tục hoạt động theo sơ đồ cũ và đang gây phương hại thực sự cho nền kinh tế thế giới. Phó Thủ tướng Nga kêu gọi tiến tới cải cách chính sách của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và tạo lập hệ thống đa-ngoại-tệ của thế giới. Ông Dvorkovich cho rằng khi thị trường thế giới được định giá bằng càng nhiều ngoại tệ khác, ngoài đồng dollar, thì sẽ càng bớt phải lo ngại về tác hại không lường trước được do biến động đột ngột của tỷ giá USD hoặc euro."

-Sputnik News ngày 23/4/2015: "Kết quả chuyến thăm Moskva của Tổng thống Argentina. Lãnh đạo Nga Vladimir Putin và Bà Argentina Cristina Fernandez de Kirchner đã ký một tuyên bố chung về việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Theo kênh/đài "Nga 24", văn kiện đã được ký kết sau cuộc đàm phán song phương. Hai bên cũng đã ký thỏa thuận về hợp tác quân sự giữa các Bộ quốc phòng. Nga sẵn sàng cho Argentina tiếp cận với những công nghệ mới nhất trong lĩnh vực hạt nhân, theo RIA "Novosti". Tuyên bố này đã được thực hiện bởi Tổng thống Nga Vladimir Putin."

Theo International Business Times, sự hợp tác về quân sự giữa Á Căn Đình và Nga làm cho cuộc tranh chấp Quần Đào Malvinas/Faulkland trở nên phức tạp. Đáng lý ra, năm 1982 Mỹ phải đứng trung lập hoặc hòa giải trong tranh chấp Malvinas. Thế nhưng vì quyền lợi toàn cầu, Mỹ hết lòng hỗ trợ cho Anh Quốc và bỏ rơi đàn em ở "sân sau" của mình và đẩy Á Căn Đình vào thế không còn lựa chọn nào khác là liên kết với Nga để bảo vệ quyền lợi của đất nước mình. Đây là cơ hội bằng vàng cho Nga. Không còn nghi ngờ gì nữa, Mỹ dùng mũi nhọn Ukraina để thọc vào yết hầu Nga thì Nga từ từ tiến vào "Back Yard" của Mỹ qua các cửa ngõ Nicaragua, Venezuela, Cuba và nay thêm Argentina và để trả đũa trong trận chiến sinh tồn.

-AP (Moscow) ngày 26/4/2015, "Trong một tài liệu mới phổ biến, Tổng Thống Nga Putin nói rằng, tin tức từ cơ quan theo dõi truyền tin của địch (qua các cuộc điện đàm), Mỹ đã trực tiếp liên lạc và tiếp vận cho các thành phần đòi ly khai ở vùng Bắc Caucsus của Nga những thập niên 2000, điều này làm tăng thêm sự nghi ngờ Phương Tây." Đại sứ Hoa Kỳ tại Kazakstan đã phủ nhận tin tức này.

-AP ngày 29/4/2015: "Các nhà lập pháp Nicaragua đã đồng ý cho phép Nga thiết lập hệ thống định vị toàn cầu GLONASS trên đất Nicargua. Hệ thống này tương đương với hệ thống GPS của Hoa Kỳ. Quân đội Nicaragua cũng đang thương thảo để mua tiêm kích SU-29 của Nga. Tổng Thống Putin đã thăm viếng Nga vào năm ngoái. Tổng Thống Ortega của Nicargua có mối liên hệ mật thiết với Liên Bang Sô-viết khi ông làm tổng thống vào thập niên 1980."

7. Cuộc khủng hoảng Yemen

Sau 4 tuần lễ Saudi và đồng minh tiến hành các cuộc không kích dữ dội và lực lượng Southi, hàng không mẫu hạm Mỹ tiến vào Eo Biển Aden, Một đoàn tàu vận tải của Ba Tư cũng đang tiến vào vùng này…chưa biết cuộc chiến Yemen đi về đâu.

-AP ngày 16/4/2015:, "Al-Qaida đã chiếm được một phi trường quan trọng, một hải cảng và một trạm bơm dầu tại nam Yemen, củng cố thêm sự chiếm đóng một thành phố lớn nhất của Yemen giữa hỗn loạn trong khi phe phiến quân Shiite đối đầu với lực lượng trung thành với vị tổng thống lưu vong và chiến dịch không kích do Saudi lãnh đạo." Cũng theo AP, liên quân do Saudi lãnh đạo đã thả dù vũ khí để tiếp tế cho quân đội Yemen đang bị bao vây ở một thành phổ cảng phía đông Yemen.

-AFP (Aden) ngày 17/4/2015: "Al-Qaeda đã thu được một kho vũ khí khổng lồ khi họ tràn ngập một doanh trại quan trọng ở Hadramanwt – thủ phủ của Mukalla củng cố thêm sức mạnh ở vị trí này và thả 300 tù nhân trong đó có những thủ lĩnh của họ." Như vậy Saudi và đồng minh cùng lúc phải đối phó với hai đối thủ, đó là lực lượng ly khai và Al-Qaeda. Liệu Yemen có trở thành một Iraq thứ hai để Hoa Kỳ phải đổ quân vào đây cứu nguy hay trực tiếp tiến hành các cuộc không kích giống như các chiến dịch đang làm ở Iraq? Hay cuối cùng đất nước Yemen phải chia ba? Cũng theo AFP, Ba Tư đã đệ nạp Liên Hiệp Quốc kế hoạch hòa bình bốn điểm như sau: "Ngưng bắn và chấm dứt tất cả cuộc tấn công của lực lượng quân sự bên ngoài, cứu trợ nhân đạo, y tế khẩn cấp và tái tục đàm phán chính trị để hình thành một chính phủ đoàn kết." Trong thư, ngoại trưởng Ba Tư nói rằng các cuộc không kích đã lên tới mức cực kỳ báo động, cuộc can thiệp quân sự đã phá hủy nhà thương, trường học, các nhà máy chế biến thực phẩm và các cơ sở hạ tầng dân sự khác.

-The Hill ngày 17/4/2015: "Theo hai giới chức bộ quốc phòng Hoa Kỳ, Ba Tư đưa một đội tàu gồm chín chiếc - trong đó một số có vũ khi hướng về Yemen trong một nỗ lực coi như tái cung cấp cho lực lượng nổi dậy Shiia Houthi. Các giới chức này lo ngại hành động có thể đưa tới sự đối đầu với Hoa Kỳ hoặc các thành viên khác của liên minh do Saudi lãnh đạo đang phong tỏa vùng biển Yemen và tiến hành những cuộc không kích chống lại Houthi."

-Vnplus trích dẫn nguồn tin của Tân Hoa Xã ngày 18/4/2015 cho biết, "Các nguồn tin quân sự ngày 18/4 cho biết cuộc tấn công của nhóm phiến quân Hồi giáo dòng Shiite Houthi nhằm vào một căn cứ quân sự của lực lượng trung thành với Tổng thống Yemen Abd-Rabbu Mansour Hadi ở tỉnh miền Nam Taez đã làm 30 người thiệt mạng và 24 người bị thương." Theo AP ngày 20/4/2015, " Hàng Không Mẫu Hạm Roosevelt đang tiến về vùng biển ngoài khơi Yemen để tăng cường an ninh và cùng với các tàu chiến khác của Mỹ ngăn chặn các tàu của Iran chở vũ khí cho lực lượng nổi dậy Houthi." Reuters ngày 21/4/2105 cho biết lý do Hoa Kỳ gửi HKMH tới đây, "Là vì sự hiện diện của một đoàn tầu chở hàng của Ba Tư xuất hiện ở vùng biển này."

Thế nhưng theo đài truyền hình Fox News, phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ lại nói rằng HKMH và máy bay được gửi tới đây không có ý ngăn chặn tàu vận tải Ba Tư mà chỉ để bảo đảm an toàn cho thùy lộ này mà thôi. Theo VOA tiếng Việt ngày 21/4/2105, Tổng Thống Ba Tư một lần nữa lại kêu gọi ngừng bắn tức khắc ở Yemen. Lời kêu gọi này không được ai đáp ứng kể cả Liên Hiệp Quốc. Lý do dễ hiểu, cuộc không kích do Saudi dẫn đầu đang có kết quả, sớm muộn gì phe nổi dậy Southi cũng bị dẹp tan và chính quyền Hadi thân Mỹ-Saudi lại được tái lập. Đó là mong muốn của Mỹ. Trong khi đó phát ngôn viên của Houthi nói rằng việc Hoa Kỳ gửi HKMH tới là nhằm bao vây đất nước Yemen và trừng trị tập thể người dân.

-Bloomberg News ngày 22/4/2015: "Liên minh Sunnis do Saudi dẫn đầu tuyên bố cuộc không kích kéo dài 4 tuần lễ chấm dứt vì đã ngăn chặn được bước tiến của phe Shiite Southi nhưng sẽ lập lại trên quy mô nhỏ nếu thấy cần thiết và sẽ tập trung nỗ lực vào việc thúc đầy các bên vào bàn đàm phán. Hoa Thịnh Đốn hoan nghênh quyết định này và cũng thúc giục đàm phán." Thế nhưng chỉ vài giờ sau khi tuyên bố đình chỉ, cuộc không kích lại tái tục, chứng tỏ tình hình không như mong muốn của Saudi và đồng minh.

-Business Insider ngày 22/4/2015: "Chỉ một ngày sau khi Hoa Kỳ tuyên bố sẽ gửi các chiến hạm tới Yemen để ngăn ngừa việc vận chuyển vũ khí cho lực lượng nổi dậy đang chiến đấu tại đây, một hạm đội bao gồm các khu trục hạm của Ba Tư đã có mặt ở vùng biển này. Hành động này chắc chắn làm gia tăng căng thẳng giữa Mỹ và Ba Tư mà bên nào cũng ủng hộ riêng phe của mình. Thông tấn xã Ba Tư nói rằng các chiến hạm có nhiệm vụ bảo vệ các tàu vận tải và tàu dầu của Ba Tư trước những cuộc tấn công của hải tặc." Nhưng theo Reuters ngày 23/4/2015 các tàu của Ba Tư đã rời khỏi Yemen và HKMH cùng tuần dương hạm trang bị hỏa tiễn đạn đạo của Mỹ cũng rời khỏi vùng biển này.

-VnPLus ngày 22/4/2015: "Ngày 22/4, nhóm phiến quân Houthi theo dòng Hồi giáo Shi'ite tại Yemen tuyên bố sẽ tham gia các cuộc đàm phán do Liên hợp quốc bảo trợ, với điều kiện liên quân quốc tế do Saudi Arabia dẫn đầu chấm dứt hoàn toàn chiến dịch tấn công nhóm này. "

-Reuters ngày 28/4/2015: "Máy bay Saudi và đồng minh oanh tạc phi đạo của Phi Trường Sanaa để không cho các phi cơ của Ba Tư đáp xuống thủ đô Yemen."

-Sputnik News ngày 30/4/2015: "Mỹ yêu cầu Iran sử dụng các mối quan hệ với chiến binh Huthis ở Yemen để bắt đầu cuộc đàm phán giữa các lực lượng tham chiến ở nước này, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết. Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã đưa ra đề nghị như vậy với người đồng cấp Iran (là) Javad Zarif tại cuộc gặp ở New York."

8. Vấn nạn của người Do Thái

Hãng Reuters ngày 15.4.2015 loan tin, "Theo bản nghiên cứu phát hành ngày hôm nay tại Do Thái, những cuộc tấn công bài Do Thái gia tăng trên toàn thế giới năm 2014 với những biến cố cao nhất xảy ra tại Pháp."

Hiện nay Do Thái đang phải đối đầu với "Phong trào bài Do Thái" (Anti-Semitic) lan rộng toàn cầu. Nguyên do là vì người Do Thái quá khôn ngoan và quá thông minh. Định cư ở nước nào thì họ tìm cách khống chế hệ thống kinh tế, tài chính của nước đó (giống như Ba Tàu ở Chợ Lớn năm xưa), để rồi lèo lái chính quyền, nhất là ở Mỹ và Âu Châu.

Nhưng ngày hôm nay tình cảm ủng hộ Do Thái của thời kỳ lập quốc qua rồi. Do Thái cứ nằng nặc không chịu chấp nhận sự hình thành của một nhà nước độc lập Palestines. Với sự ủng hộ triệt để của Mỹ, Do Thái phớt lờ dư luận và sự lên án của thế giới. Rất nhiều nghị quyết của LHQ liên quan đến vấn đề Palestines chỉ có hai phiếu chống là Do Thái và Mỹ. Nếu cứ tiếp tục theo đuổi lập trường cực đoan, quá khích như vậy, Do Thái sẽ bị cô lập trên toàn thế giới chưa kể sự thù ghét của thế giới Ả Rập. Lúc đó thì Mỹ cũng chẳng cứu được. Cho nên triết lý Đông Phương dạy rằng "Trời cao có mắt" (Hoàng thiên hữu nhãn). Muốn hợp lòng Trời thì đừng có sắc sảo, khôn ngoan và tham lam quá… kẻo có ngày "Trời hại". Triết lý của người Do Thái thật kinh khủng: "Chúng ta không cần là siêu cường. Nhưng chúng ta "nắm đầu" được siêu cường thì chúng ta sẽ là siêu cường", giống như trong truyện Tiếu Ngạo Giang Hồ, Dương Liên Đình khống chế được Đông Phương Giáo Chủ - do quá yêu Dương Liên Đình - cho nên trở thành siêu giáo chủ.

Cả thế giới này ai cũng phải nể sợ Mỹ, chỉ riêng Do Thái là tung hoành, muốn làm gì thì làm và coi Hoa Kỳ như "cỏ rác" hay nói theo ngôn ngữ bình dân, "coi như con cháu trong nhà".

Từ nhưng tin tức trong hai tuần lễ qua, chúng ta thấy Mỹ, Nga,Trung Quốc đang lao vào mê trận và Thế Chiến III có thể nổ ra bất cứ lúc nào mà nguy cơ lớn có thể là Biển Đông.

Đào Văn Bình

(California ngày 1/5/2015)

(*) Bình luận của Ô. Carl Thayer , Úc Châu