Một số từ Anh- Việt đối chiếu

Đào Văn Bình

 

Do sự du nhập quá nhanh của văn hóa Mỹ vào Việt Nam qua tạp chí, phim ảnh, quảng cáo thương mại, ca nhạc, các chương trình giải trí cùng số lượng đông đảo người Việt từ Mỹ về thăm quê hương, làm ăn buôn bán... tiếng Việt có nguy cơ bị biến dạng. Sở dĩ tiếngViệt bị xâm hại là vì nó được dùng chen vào những từ Mỹ - mà những từ này đều có thể phiên dịch sang Việt Ngữ bằng những tiếng tương đương. Khi đọc một đoạn văn lai căng, người đọc khó chịu, giống như đang ăn cơm mà cắn phải hạt sạn khiến phải nhổ miếng cơm ra. Tệ nạn này xảy ra khắp nơi, từ trong nước tới hải ngoại, kể cả các trang báo điện tử Việt Ngữ lớn như BBC và VOA. Sở dĩ có tệ nạn này là vì người viết hoặc người nói:

-Không rành tiếng Mỹ cho nên không thể chuyển sang Việt Ngữ một các chính xác.

-Không rành tiếng Việt cho nên phải dùng tiếng Mỹ để thay thế. 

-Do làm dáng, phải nói chêm tiếng Tây tiếng Mỹ cho nó oai, cho nó văn minh, kiểu nói tiếng Tây "ba rọi" ngày xưa.

-Mặc cảm với ngôn ngữ của dân tộc và cho rằng tiếng Việt thấp kém so với tiếng Tây, tiếng Mỹ. 

            Người Hoa Kỳ đã không để tiếng ngoại quốc phá nát ngôn ngữ của họ bằng cách dịch ngay sang Anh Ngữ bằng những tiếng tương đương, chẳng hạn như: Spring roll, Egg roll= Chả giò; Beep noodle= Phở; Pork noodle = Hủ tiếu; Fish sauce= Nước mắm; Shimp chip= Bánh phồng tôm;  Rice paper= Bánh tráng…tại sao chúng ta lại để tiếng Tây, tiếng Mỹ phá nát ngôn ngữ của chúng ta?

            Sau đây là một số từ đã xuất hiện thường xuyên trên các trang báo điện tử, diễn đàn cho dù những từ này có thể chuyển sang Việt Ngữ bằng những tiếng tương đương và cũng rất thông dụng. Việc sưu tầm này không hoàn hảo. Kính mong những vị còn tha thiết tới "tiếng Việt trong sáng" bổ túc thêm và hoàn chỉnh để chúng ta cùng nhau gìn giữ tính thuần khiết của văn chương và tiếng nói Việt Nam mà tiền nhân đã dày công vun đắp bao đời nay.

 

Áp-phích: (Affiche) = Bích chương (dán trên tường). Bích nghĩa là tường, như bích báo= báo tường.

Atlas: Tập bản đồ (Một cuốn tập lớn trong đó có nhiều bản đồ)

ATM : Máy chuyển tiền tự động.

Audio-visual: Âm thanh & hình ảnh, phần âm thanh & hình ảnh.

Băng rôn: (Bande de role) = Biểu ngữ.

Bikini: Áo tắm hai mảnh.

Bình ắc-quy: Bình điện. Sạc (Charge): Tiếp điện, nạp điện.

Blog: Trang tin chuyên đề/ trang chuyên đề. Cũng có người dịch là "Nhật ký phổ biến qua mạng lưới".

Blogger: Người viết trang chuyên đề.

Boot: Giày cao cổ, giày ống

Brand name: Hiện nay được dịch là  "thương hiệu" nhưng thực ra nó có nghĩa là "nhãn hiệu trình tòa" hay"nhãn hiệu cầu chứng" để kẻ khác, hãng khác không được phép sử dụng nhãn hiệu này.

Bunker/Boong-ke= Hầm trú ẩn, hầm ngầm.

Ca nô: Xuồng máy.

Channel: 1. Băng tần (trong nước dịch là Kênh truyền hình) 2. Channels (số nhiều) Cách, phương thức, ngõ ngách để gửi tin hoặc lấy tin. Hiện nay chữ "channels of communication" được BBC dịch là "kênh truyền thông" hoàn toàn không rõ nghĩa, mà phải dịch là "các phương tiện truyền thông".

Cherry : Trái anh đào.

Cholesterol: Độc tố trong máu (gây bệnh tim).

Clip: Đoạn băng ngắn, đoạn thu hình.

Composite: Hợp chất, vật liệu tổng hợp/hỗn hợp.

Copy: Bản sao, bản sao chép, rập khuôn. Người Tàu dịch là "phiên bản". (Xin xem bất kỳ từ điển Anh-Hoa nào)

Counterpart: Người đồng cấp, đồng nhiệm.

Cup: Giải. Do đó người đoạt cúp là người đoạt giải. World Cup : Giải túc cầu/bóng đá thế giới

Debt ceiling: Mức nợ tối đa (không thể vượt qua giống như đã đụng tới trần nhà rồi).

Desktop: Máy điện tử để bàn

Ebook: Sách điện tử.

Email: Điện thư.

Fake: giả. Hàng fake: Hàng giả, rởm, dỏm.

Fan: Những người hâm mộ, kẻ hâm mộ. Nếu hâm mộ một cách điên cuồng có thể gọi là "tín đồ" như trong lãnh vực âm nhạc chẳng hạn.

Flyer: Tờ quảng cáo hoặc truyền đơn. Có người dịch là "tờ bươm bướm".

Games: Các trò chơi trên máy điện tử.

GDP: Tổng Sản Lượng Quốc Gia (Gross Domestic Product)

Guitar: Tây Ban Cầm

Hacker: Kẻ ăn cắp hoặc phá hoại các dữ kiện của người khác qua máy điện tử, có thể tạm dịch là "tin tặc".

Home page: Trang chính, trang nhất (không phải trang nhà). Ở Mỹ "home key" là các chữ trên bàn đánh máy mà các ngón tay sau khi vươn ra để đánh các chữ khác - đều trở về vị trí "home key" này. "Home room" là lớp học/giờ học đầu tiên của học sinh. Mọi giấy tờ của học sinh, hoặc hướng dẫn của giáo viên đều do "home room" phụ trách. Tại Hoa Kỳ, một giáo viên có thể dạy nhiều trường một lúc nhưng "Home school" là trường chính lưu giữ hồ sơ, giấy tờ cho giáo viên ấy. Các chữ "home" ở trên hoàn toàn không có nghĩa là "nhà".

Hand made: Hàng làm bằng tay, thêu tay (không phải bằng máy)

Hard-war/Soft-ware: Đã được dịch và phổ biến thành: nhu liệu/cương liệu hoặc phần cứng/phần mềm tại hải

ngoại thập niên 1980 khi Việt Nam chưa "mở cửa" và kiến thức về điện tử còn rất hạn chế. Thực ra hai từ Hard-ware/Soft-ware không có nghĩa cứng hay mềm gì cả mà nó có nghĩa là Máy và Ứng Dụng (Của Máy). Chúng ta có thể từ từ điều chỉnh lại bằng cách viết như sau: Phần Máy (Hard-ware) & Phần Ứng Dụng (Soft-ware) lâu rồi sẽ quen. Khi đó chúng ta sẽ bỏ luôn các chữ Hard-war/Soft-ware và chỉ còn giữ lại phần tiếng Việt mà thôi.  

Hot: Nóng. Nhưng có rất nhiều nghĩa, tùy trường hợp.

Hot news: Tin hấp dẫn.

Hot girls :  Những cô gái ăn mặc hở hang, khiêu dâm

Ăn mặc hot: Ăn mặc hở hang, khiêu dâm.

Hot seat: Không phải là "ghế nóng" mà là đang ở vào tình thế gian nan, vô cùng bất lợi. Ví dụ: He is in hot seat có nghĩa là: Ông ta ở vào tình thế vô cùng nan giải. Hot seat tiếng lóng còn có nghĩa là "ghế điện" dành cho tử tội.

Hot topic/ Hot issue: Không phải là "đề tài nóng" mà là những vấn đề đang được bàn cãi sôi nổi thường xuất hiện trong các cuộc bầu cử ở Mỹ.

Hot Items: Hàng bán chạy, hàng được ưa chuộng (theo mùa)

Bản nhạc ấy hot lắm: Bản nhạc vừa xuất hiện và được ưa chuộng, bán chạy, được hát nhiều.

Hot line: Không phải là đường dây nóng hay lạnh mà là "đường dây thông báo khẩn cấp" thường giữa vị nguyên thủ các quốc gia có vũ khí nguyên tử như Nga-Mỹ để tránh rủi ro.

Thị trường đang hot: Thị trường bán rất chạy (trái với ế ẩm)

Hot boy: Tiếng lóng Mỹ có nghĩa là đàn ông/con trai nổi tiếng về buôn bán xì-ke ma túy, đang bị cảnh sát theo dõi vì buôn bán, chuyển vận ma túy. Còn trong nước dùng với nghĩa khác thì tôi không rõ.  

International Court of Justice: Tòa Án Quốc Tế. Hiện nay chữ này đang được phiên dịch là "Tòa Án Công Lý Quốc Tế" như thế là không đúng, bởi vì: Court of Justice = Tòa Án chứ không phải "Tòa Án Công Lý".

Internet: Liên mạng hoặc mạng lưới toàn cầu.

Laptop: Máy điện tử cầm tay. Thực ra là để trên lòng (lap) khi đem ra phi trường, hoặc đi xa không có bàn ghế.

Live music: Nhạc sống (do ban nhạc trình diễn chứ không phải nghe qua máy)

Live show: Chương trình trực tiếp (không phải thu hình xong rồi phát lại).

Logic: Thuận lý, hợp lý, lý đương nhiên (không cần tranh biện).

Lô cốt: Pháo tháp, đồn canh. Thời thực dân Pháp, chữ "Blockhaus" được phiên âm thành lô-cốt.

Logo:  Huy hiệu.

Marketing: Chiêu khách, quảng cáo để bán hàng, tìm cách để bán hàng, kéo khách hàng tới.

Mát-xa (Massage): Đấm bóp, nghề đấm bóp.

Media: Truyền thông, nghành truyền thông bao gồm báo chí, đài phát thanh và truyền hình.

Meeting/ Mít-tinh: Cuộc biểu tình, buổi gặp gỡ, họp mặt, cuộc tập họp lớn.

Messenger: Sứ giả, người đưa tin

Militant: Các phần tử bạo động, các phần tử chủ chiến. Từ này đang được phiên dịch sang Việt Ngữ là "chiến binh" như thế là không đúng. Từ điển Mỹ định nghĩa "militant" như sau: "Combative and aggressive in support of a political or social cause: chẳng hạn như "militant Islamic fundamentalists" có thể dịch là " các phần tử bạo động Hồi Giáo". Trong bất kỳ tôn giáo nào, phần tử chủ trương bạo động đều được báo chí Mỹ gọi là "militant".

Module: Cơ phận phụ, bộ phận rời. Chẳng hạn "nguyệt xa" là module - tức bộ phận phụ của phi thuyền không gian.

Nails : Tiệm Nails = Tiệm sơn móng tay, móng chân. Nghề Nails : Nghề sơn móng tay, móng chân.

Nude: khỏa thân, lõa thể. Ảnh nude là ảnh khỏa thân, lõa thể.

Online shopping: Mua hàng qua mạng lưới/mua hàng trên mạng.

Oxygen: Dưỡng khí

Partner: Người hợp tác, người hùn hạp, người đứng chung với mình (trong trận đấu quần vợt chẳng hạn). Hiện nay chữ partner đang được dịch là "đối tác" như thế là sai. Hợp tác với mình thì không thể gọi là "đối" được, khác với đối thủ, đối phương, đối đầu… Stratergic partner = Hợp tác chiến lược

Persistent: Hiện nay hầu hết các bài viết ở trong và ngoài nước nói về lâp trường của Trung Quốc đối với Biển Đông đều dùng nhóm chữ "thái độ quyết đoán". Theo tôi như thế là sai. Quyết đoán là khi thấy mình có lý, và tin tưởng rằng mình đúng và giữ nguyên lập trường. Còn khi sai, không có căn bản hợp lý, mà bảo thủ, giữ nguyên lập trường thì gọi là khăng khăng, nằng nặc, lì lợm. Do đó tôi đề nghị từ nay chúng ta bỏ không dùng nhóm chữ "thái đô quyết đoán" và thay bằng "Trung Quốc vẫn có thái độ khăng khăng hoặc " nằng nặc" trong việc khẳng định chủ quyền của mình ở Biển Đông".

Photocopy: Sao, chụp lại.  Bản photo= bản sao, bản chụp.

Piano: Dương Cầm.

Resort: Khu Resort là khu nghỉ mát, khu nghỉ dưỡng.

Scandal: Những vụ tai tiếng.

Sexy: Hấp dẫn, hở hang, gợi dục. Do đó "Một cô gái có thân hình sexy" là cô gái có thân hình hấp dẫn (gợi dục,

gợi sự ham muốn). Một cô gái ăn mặc sexy là cô gái ăn mặc hở hang, không đứng đắn…chẳng hạn như váy ngắn quá, áo hở ngực lồ lộ, hoặc váy mỏng/ quần mỏng lộ cả quân lót bên trong. Cô ấy có khuôn mặt sexy tức cô ấy có khuôn mặt lẳng lơ, đa tình.

Sốc (Shock): Sửng sốt, choáng váng (vì quá bất ngờ). Chữ  shock đang được dùng tràn lan trong nước dùng như một thứ kiểu cọ, thời trang, làm dáng.

Show: Các buổi trình diễn văn nghệ. Bầu Show: Bầu ca nhạc. Người tổ chức nhạc hội.

Showbiz: Những buổi trình diễn/ giới thiệu thương mại.

Style: Kiểu, kiểu cọ, lối.

Tiêm vaccine: Trích ngừa, chủng ngừa.

Tomboy: Gái hiếu động, gái mà như trai.

Top: Đứng đầu, hàng đầu.

Top Ten: Mười người/quốc gia/hãng…đứng đầu v.v..

Tuổi Teen, các Teen: Chúng ta hãy xem người Mỹ đếm số từ 13 tới 19: Thirteen, fourteen, fifteen, sixteen, seventeen, eighteen và nineteen. Tất cả đều kết thúc bằng chữ teen. Như vậy "tuổi teen" là tuổi vị thành niên, dưới 20 tuổi.  Và "các teen" là các trẻ vị thành niên. Do đó "teen pregnant" có nghĩa là vị thành niên mang bầu/có thai - một tệ nạn của xã hội Mỹ bây giờ cho  nên phải phát bao cao su sinh lý cho học sinh là như thế đó.

Tour du lịch: Chuyến du lịch, các chuyến du lịch.

          Tôi vừa đi tour Tôi vừa đi du lịch. Tôi vừa làm một chuyến du lịch.

          Cho tôi  một vé đi tour Hạ Long= Cho tôi một vé du lịch Hạ Long.

TV: Truyền hình, đài truyền hình.

Version: Nhái, mô phỏng (không đúng 100%)

Violin/Violon: Vĩ Cầm.

Virus: Siêu vi trùng, đã có thời dịch là "tinh độc" (cực nhỏ mà độc hại)

Visa/Passport: Xin visa tức là xin nhập cảnh. Xin passport là xin xuất cảnh.

Xe hybrid: Xe chạy xăng và điện (Petroleum-electric hybrid vehicles)

Xe container: Xe vận tải lớn, xe tải lớn. Các container: Các kiện hàng, các thùng chứa hàng, Tàu container: Tàu chở các kiện hàng/ Tàu vận tải lớn.

Website: Trang mạng/trang thông tin điện tử.

 

Đào Văn Bình

(California Tháng 03/2013)

SUY NGHĨ VỀ KIẾN TẠO SỨC MẠNH DÂN TỘC ĐỂ DÂN CHỦ HÓA ĐẤT NƯỚC

Tiêu Dao Bảo Cự

(Từ hiện tượng Nguyễn Đắc Kiên và Lời Tuyên Bố của các Công Dân Tự Do)

Vừa mới xuất hiện, Nguyễn Đắc Kiên có thể được xem như một hiện tượng. Bài viết ngắn gọn của anh thẳng như một mũi lao phóng trúng đích. Rõ ràng, chính xác, cương quyết, không ai có thể hiểu lầm hay diễn giải khác. Nó cũng thể hiện phẩm chất của một con người sáng suốt, rạch ròi, dũng cảm, biết và dám phản kháng. Bài viết như đúc kết ước mong, khát vọng của rất nhiều người mà từ trước đến nay chưa ai có thể diễn đạt rõ ràng hơn.

Đây là thế mạnh của một người trẻ tuổi, dù anh đã 30, không còn trẻ lắm. Lịch sử Việt Nam nếu kể từ truyền thuyết Thánh Gióng "lên ba chưa biết nói biết cười" trở thành dũng sĩ phá giặc, đến Trần Quốc Toản 16 tuổi "bóp nát quả cam lúc nào không biết", cho đến các chàng trai, cô gái 18-20 các giai đoạn sau này, không ít người đã làm những chuyện "kinh thiên động địa" ngay từ khi còn rất trẻ. Tuy nhiên nhìn vào phong trào vận động dân chủ hóa đất nước hiện nay mà phần lớn những người tham gia đều ở độ tuổi trung niên, sắp già hay thậm chí rất già thì Nguyễn Đắc Kiên vẫn còn khá trẻ. Và ở độ tuổi này anh đã có sự chín chắn cần thiết khi tung ra một ngón đòn ngoạn mục cùng với những cách ứng xử, quan điểm được bộc lộ tiếp theo sau đó.

Đề nghị của anh về việc bỏ cụm từ "sát cánh bên nhà báo Nguyễn Đắc Kiên" trong Lời Tuyên Bố của các Công Dân Tự Do là một sự tế nhị, khiêm tốn và khôn ngoan. Các ý kiến tiếp theo trong lá thư ngỏ và bài viết của anh về tha thứ và hòa giải, phản động, chưa kể những gì thể hiện trong tập thơ "Những số không vòng trắng" với cách cảm nhận đau đớn về dân tộc và phận người của một tâm hồn thi sĩ, cho thấy anh đã dành nhiều thời gian suy niệm về những vấn đề lớn của đất nước.

Hầu như ngay lập tức sau khi bài viết của anh được tung ra, một số blogger trẻ đã hình thành Lời Tuyên Bố của các Công Dân Tự Do, dùng ngay chính nội dung bài viết của anh để tập hợp những người ủng hộ. Trong thời gian vài ngày đã có vài ngàn người hưởng ứng. Bản thân tôi cũng đã ký tên vào Lời Tuyên Bố. Có thể nó sẽ theo kịp hoặc vượt qua con số hưởng ứng cũng rất nhanh chóng đối với Kiến nghị sửa đổi hiến pháp 1992 (gọi tắt là Kiến Nghị 72 vì có 72 người ký đầu tiên) cũng mới được tung ra không lâu do các trí thức, văn nghệ sĩ và cựu quan chức chủ xướng.

Lời Tuyên Bố có nội dung mạnh mẽ hơn, người ký vào có thể "gặp nguy hiểm" nhiều hơn, vì nó công khai bác bỏ toàn bộ nền tảng của chế độ chính trị hiện hành và tốc độ gia tăng của số người hưởng ứng cho thấy một khía cạnh mới của tình hình. Ấy là sự chán ngán và thất vọng cùng cực đối với chế độ toàn trị lâu nay và thái độ dứt khoát muốn thay đổi từ cơ bản, gốc rễ. Điều này là một bằng chứng hiển nhiên, một sự mô tả bằng giấy trắng mực đen không ai có thể chối bỏ.

Đây là một hiện tượng bất ngờ, xuất hiện ngay sau ý kiến của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng khi nói về việc góp ý sửa đổi Hiến pháp. Sự hớ hênh hay hoảng hốt (?!) của Tổng bí thư, cùng với sự chỉ đạo tuyên truyền rập khuôn cho toàn hệ thống, là cái cớ, cơ hội ngàn vàng cho sự phản ứng bùng phát. Có thể về sau, khi lịch sử trải qua nhiều đổi thay, người ta sẽ phải nghiền ngẫm trở lại "cú đột phá" này. Nó không giống cách mạng màu, cách mạng nhung hay cách mạng hoa hồng, hoa lài… mà nó là "đặc thù Việt Nam". Còn quá sớm để nói đến những gì tiếp theo nhưng nhất định sự việc này sẽ trở thành một dấu mốc.

Quan điểm của Nguyễn Đắc Kiên và những người ủng hộ có thể xem là tiên phong nhất trong các quan điểm về vấn đề dân chủ hóa đất nước, nhưng chắc chắn chỉ lực lượng này không thể làm nên sự thay đổi mà cần phải có sức mạnh của toàn dân tộc. Bởi so với các chế độ độc tài toàn trị đã có ở các nước trên thế giới, dù là quân chủ, quân phiệt, phát xít, phân biệt chủng tộc hay cộng sản, thì có lẽ chưa có chế độ toàn trị nào khôn ngoan đáo để và thích ứng nhanh nhạy như chế độ cộng sản Việt Nam. Bên cạnh đó, dân tộc Việt Nam đã trải qua hai cuộc chiến tranh, với tâm lý cầu sinh, cầu an, cam phận, nếu không nói là khiếp nhược và tâm lý hưởng thụ, đã làm cho phong trào dân chủ hóa đất nước gặp vô vàn khó khăn sau gần bốn thập niên từ khi đất nước thống nhất.

Muốn thay đổi chế độ toàn trị này nhất định phải có sức mạnh tiên tiến và tổng hợp của toàn dân tộc, bao gồm tất cả mọi lực lượng, bất kể quá khứ như thế nào, trong hay ngoài nước, nhất là trong nước, phải có sự đoàn kết và thống nhất về mục tiêu chung trước mắt và lâu dài.

Một số lực lượng lâu nay đã từng bước lộ diện: trí thức, văn nghệ sĩ, blogger, sinh viên, đảng viên, nông dân (đặc biệt là dân oan), công nhân, các tôn giáo… Trong từng thành phần mới chỉ có một bộ phận nhỏ tiên phong nhưng cũng đã bộc lộ những khác biệt về quan điểm và bị chia cắt nên chưa tạo nên sức mạnh.

Đặc biệt đối với các đảng viên, họ phải hứng chịu nhiều lời phê phán: nào hưởng thụ đầy đủ mọi quyền lợi rồi, bây giờ về hưu mới nói; nào bản chất cộng sản không thể nào thay đổi, làm gì có người cộng sản chân chính… Có thể những phê phán này đúng trong một chừng mực nào đó nhưng không phải vì thế mà không thấy được vai trò rất tích cực của các đảng viên này trong cuộc đại đoàn kết trên tiến trình dân chủ hóa.

Có "người cộng sản chân chính" hay không chỉ là một cách nói, một vấn đề ngôn từ dù có phân tích chi ly đến cùng. Nếu trong thực tế có những người như thế (do người khác nói hay họ tự nhận), nghĩa là có một số phẩm chất tốt, dù hiểu theo nghĩa phẩm chất con người hay phẩm chất cộng sản, và họ đóng góp cho công cuộc chuyển hóa đất nước thì cớ sao lại không hoan nghênh? Chưa kể ngay đối với những người cộng sản không phải là "cộng sản chân chính" cũng phải có phương cách hóa giải, nếu không, 4 triệu đảng viên cộng sản và hàng chục triệu người liên quan, gắn bó với họ sẽ ở đâu trong tiến trình này? Đặt họ vào vị trí đối địch trong một cuộc nội chiến và khi thắng lợi sẽ tiêu diệt, bỏ tù, hay buộc họ vượt biên… để lại lặp lại cái vòng lẩn quẩn của dân tộc trong mấy chục năm qua?! Chỉ mường tượng ra như vậy để thấy rằng không thể cực đoan một chiều.

Cũng không nên dồn ai vào chân tường bằng thuần lý thuyết, rằng anh phải trả thẻ đảng, phải ăn năn hối hận, phải từ bỏ mọi bổng lộc đang được hưởng mới xứng đáng đứng vào hàng ngũ dân chủ (!). Cần quan niệm như thế nào để đừng làm yếu đi thế lực của dân tộc và tăng thêm sức mạnh cho quyền lực độc tài, khi quyền lực này còn viện tới cả "cái sổ hưu" để củng cố lực lượng. Vả lại ngay đối với những người phê phán, ở trong nước có ai đã và đang không dính líu ít nhiều đến guồng máy toàn trị vì guồng máy này đang bao trùm toàn xã hội? Cho nên tôi rất tán đồng việc Nguyễn Đắc Kiên nói về tha thứ và hòa giải. Theo tôi, trước đó còn cần có sự bao dung, không cực đoan, khắc nghiệt hay hận thù. Bao dung trong quan điểm về những vấn đề lịch sử, bao dung khi xử lý những vấn đề hiện tại và tương lai, bao dung với con người đã từng có lỗi lầm.

Tiến trình dân chủ hóa đất nước không cho phép độc quyền chân lý. Hô hào đa nguyên thì đừng bao giờ nói theo kiểu "ai không theo ta là sai lầm, chống ta". Về những sự kiện lịch sử đã kết thúc mà vẫn còn tranh cãi, bất đồng, làm sao trong tiến trình mò mẫm tìm đường lại có thể độc quyền chân lý hay kích bác nhau?! Lời Tuyên Bố Công Dân Tự Do phủ định việc sửa chữa Hiến pháp nhưng không phải vì thế mà đối nghịch với Kiến nghị 72 về góp ý sửa đổi Hiến pháp hay các loại ý kiến tìm đường khác. Mỗi cách làm có tác dụng riêng, tập hợp lực lượng riêng và góp phần nâng cao dân trí, đóng góp vào chuyển động chung gây sức ép lên chế độ toàn trị, ngoại trừ những hình thức giả mà mục đích là để củng cố chứ không phải chuyển hóa chế độ này.

Cũng như không nên chỉ lớn tiếng chê trách thanh niên sinh viên hiện nay là ích kỷ, thờ ơ, vô cảm, vô trách nhiệm đối với vận nước. Có thể có tình hình này so với các thế hệ dấn thân trước đây, nhưng thanh niên chính là sản phẩm của xã hội, của chế độ, của truyền thống, của nền giáo dục, trong đó có trách nhiệm của những người đi trước. Thế hệ nào cũng có những anh hùng, những người đi tiên phong và thế hệ trẻ hiện nay cũng đã có những người như thế xuất hiện.

Cuộc dấn thân hôm nay là sự đồng hành của nhiều thế hệ, thế hệ trẻ hiện nay và những thế hệ dấn thân trước đây còn tồn tại, cùng thức tỉnh và hỗ trợ nhau bằng thế mạnh riêng của mình, trong một giai đoạn đầy khó khăn gai góc. Các phẩm chất yêu nước, trong sáng, nồng nhiệt, phản kháng, khao khát tự do dân chủ và hòa bình là phẩm chất tinh hoa của nhiều thế hệ cần được khôi phục và phát huy hơn bao giờ hết để kiến tạo sức mạnh mới của dân tộc trên con đường dân chủ hóa đất nước./.

Đà Lạt 3/3/2013

T.D.B.C.

TRÍ TUỆ VIỆT NAM

HỒ TẤN VINH

Quốc gia Việt Nam còn được sinh tồn đến ngày nay vì trong những lúc nguy khốn nhứt của dân tộc, luôn luôn có một luồng trí tuệ Việt Nam đánh thức lương tri người Việt, giựt mọi người tỉnh dậy để cùng nhau tìm cách vượt qua bế tắc.

Để giải quyết những bế tắc hôm nay có hai nguyên tắc quan trọng ta phải quán triệt.

 Thứ nhứt là không có người ngoại quốc nào giải quyết dùm ta cái khó khăn của ta. Cái đầu óc nô lệ ngoại bang chẳng những không thể nào giúp ích gì cho đất nước, mà còn cản trở sự hồi sinh.

Thứ hai là ta phải ngưng ngay những thủ đoạn đê tiện đổ thừa và phải thật lòng xét lại những sai lầm của chính mình. Bất cứ ai dù có khuynh hướng chánh trị nào hay tôn giáo nào mà cứ tiếp tục chửi bới người khác mà không làm được cái 'tự vấn lương tâm' đều có tội với Tổ quốc. Cái ngoan cố của mình tự nhục mạ chính mình. Họ thật sự là chướng ngại cho dân tộc hồi sinh.

Những biến cố gần đây cho ta rất nhiều sợ hãi và hy vọng.

Tại sao lại phải sợ hãi?

Làm sao không sợ hãi được khi chén cơm hằng ngày của 80 triệu người dân hiện đang tùy thuộc quyết định tùy hứng của những người không có khả năng và chính danh.

Làm sao không sợ hãi được khi cấp lãnh đạo không quy tụ được lòng dân thành một nội lực để đương đầu với các thách đố của ngoại bang kiêu căng và bành trướng?

Nhưng trong cái tuyệt đạo này, hy vọng đã vươn lên.

Cuốn sách 'BÊN THẮNG CUỘC' của Huy Đức đã đóng góp rất nhiều trong việc tự thú sai lầm của đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong quá trình hoạt động của CS , ta đã từ từ thấy lộ diện những nghịch lý.

Đâu phải chỉ người dân quê trong chế độ CS phải biết sợ để sống còn. Ngay cả Hồ Chí Minh cũng đã phải sợ các 'đồng chí' Trung cộng trong 'Cuộc Cải Cách Ruộng Đất'. Ngay cả Đại Tướng Võ Nguyên Giáp cũng phải hèn khi người ta giết các sĩ quan thân cận mình mà không dám đối đầu chất vấn.

Còn nghịch lý nào bằng các tướng lãnh hằng ngày thân thiết gọi nhau 'đồng chí' lại bí mật thanh toán nhau tàn nhẫn hơn cả đối với kẻ thù.

Và cái nghịch lý tột cùng lòi ra khi BÊN THẮNG CUỘC không che dấu được kết quả chiến thắng của mình: một nước Việt Nam tan hoang, nhân tâm chia cách, quần chúng chửi rủa lãnh đạo, ngoại quốc khinh khi. Nếu phải hy sinh hằng triệu sinh mạng người Việt để có những kết quả như vậy thì cái thắng cuộc này không đáng ham.

Nhưng ta cứ trách móc và chửi đổng hoài thì không có vấn đề gì giải quyết được.

Anh Nguyễn Đắc Kiên cũng có vợ con, anh cũng cần phải nuôi sống gia đình. Anh cũng biết rất rõ, trước anh, có những người vì yêu nước mà phải lên tiếng chỉ trích Đảng CS và đã bị vào tù dài hạn hoặc gia đình bị tấn vào chỗ chết đói.

Nhưng lặn hụp trong cái Quốc nạn anh đã đơn giản nhận ra rằng bỏ Điều 4 Hiến Pháp là chưa đủ. Sửa đổi Hiến Pháp cũ là chưa thành tâm. Mà phải làm Hiến Pháp mới. Anh bình tĩnh tuyên bố:

Bây giờ, tôi trân trọng tuyên bố những điều tôi muốn: Tôi không chỉ muốn bỏ Điều 4 trong Hiến pháp hiện hành, mà tôi muốn tổ chức một Hội nghị lập hiến, lập một Hiến pháp mới thực sự là ý chí của toàn dân Việt Nam, không phải là ý chí của đảng cộng sản như Hiến pháp hiện hành. Tôi ủng hộ đa nguyên, đa đảng, ủng hộ các đảng cạnh tranh lành mạnh vì tự do, dân chủ, vì hòa bình, tiến bộ của dân tộc Việt Nam, không một đảng nào, lấy bất cứ tư cách gì để thao túng, toàn trị đất nước. Tôi không chỉ ủng hộ xây dựng một chính thể tam quyền phân lập mà còn muốn một chính thể phân quyền theo chiều dọc, tức là tăng tính tự trị cho các địa phương, xây dựng chính quyền địa phương mạnh, xóa bỏ các tập đoàn quốc gia, các đoàn thể quốc gia tiêu tốn ngân sách, tham nhũng của cải của nhân dân, phá hoại niềm tin, ý chí và tinh thần đoàn kết dân tộc. Tôi ủng hộ phi chính trị hóa quân đội. Quân đội là để bảo vệ nhân dân, bảo vệ tổ quốc, bảo vệ cương vực, lãnh thổ không phải bảo vệ bất cứ một đảng phái nào. Tôi khẳng định mình có quyền tuyên bố như trên và tất cả những người Việt Nam khác đều có quyền tuyên bố như thế. Tôi khẳng định, mình đang thực hiện quyền cơ bản của con người là tự do ngôn luận, tự do tư tưởng; quyền này mỗi người sinh ra đã tự nhiên có, nó được nhân dân Việt Nam thừa nhận và tôn trọng; quyền này không phải do đảng cộng sản của các ông ban cho, nên các ông cũng không có quyền tước đoạt hay phán xét nó. Vì thế, tôi có thể xem những lời phán xét trên của ông, nếu có hướng đến tôi là một sự phỉ báng cá nhân. Và tôi cho rằng, những người nào chống lại các quyền trên là phản động, là đi ngược lại với lợi ích của nhân dân, dân tộc, đi ngược lại xu hướng tiến bộ của nhân loại.  NGUYỄN ĐẮC KIÊN

Ai không cãm thấy phấn khởi khi thấy danh sách những người ký tên ủng hộ LỜI TUYÊN BỐ CÔNG DÂN càng ngày càng dài ra? Riêng tôi, rất mừng tìm thấy tên các anh Vũ Thư Hiên (Pháp), Bùi Tín (Paris), Nguyễn Minh Cần (Moscow) . . .  và những người chưa có cơ hội gặp mặt, nhưng tên tuổi thì rất thân.

Nhưng cũng có những thất vọng chua cay. Đâu rồi những Hiệp Hội Bác Sĩ trứ danh, Hiệp Hội Luật Sư khét tiếng. . . Các Giáo Sư Đại Học. . . Các đảng phái chống cộng, họ đâu hết rồi?

Các tính toán lợi lộc, các tranh nhau hơn thua, cái lưu manh lừa đảo, cái lợi dụng thời cơ, cái bất động an toàn, cái truy tầm thù hận không phải là Trí Tuệ Việt Nam.

Chỉ có lòng chân thành dấn thân tìm cách giúp đất nước vượt qua cơn nguy này mới là trí tuệ thật sự.

Cây 'trí tuệ' chỉ mộc ở những nơi tinh khiết.

Hoa 'trí tuệ' chỉ nở trong những tấm lòng lương thiện vì đời.

Mấy hôm nay, có hằng ngàn đóa hoa ấm nồng tình tự dân tộc nở cho đất nước Việt Nam.

HỒ TẤN VINH

Melbourne

Ngày 4 tháng 3 năm 2013